Hḁiasoagat se tēla‘ā, monē, nohnoh ‘on famori ma noh matḁ‘ ma noh ne‘ne‘ | Support with food, money, living and staying safe and well

Nōnō ka ʻӓe kat ʻinea fӓeag fakfifis ʻe ra, ma ʻӓe la pō pḁu la faksorʻåk la iris la nā ta famorit ne la pō la hӧlʻḁkia ʻou fӓeag ta ʻe av ne ʻӓe heʻ se ta majat ʻe matanitū ta.

Hoaʻ ne ʻeu tēlaʻā

Nōnō ka ʻӓe kat pō ʻe ra la rou ʻou hanue ta la hoʻam ʻeu tēlaʻā. Sḁkior ne ʻӓe la pō la:

  • tӧg ʻeu tēlaʻā ʻe sal foʻout tӓe ʻe on ʻi heteʻ la aʻesʻaoʻåk online se koroa ne ʻeleaf se ʻou hanue ta ne aʻesʻaoʻåk salat ne iris hḁiasoag la aʻmij pḁu ʻou pā ʻese
  • hḁifӓegag ma ʻou kḁunohoag ta ma kḁumaneʻaga la aʻheleʻuof ʻeu tēlaʻā.

Hḁiasoag fak monē ne la pō ʻeu tēlaʻā

ʻÄe la pō seʻ ma la pō hḁiasoag ʻe Work and Income. ʻÄe kat aʻnoa ra la ma ʻou hḁikḁinagag vḁhit ma Work and Income nōnō ka ʻäe pā ʻes ta hḁiasoagat.

Teʻ ne ʻeu tēlaʻā ne pā ʻes mij ne pӧpӧr

Nōnō ka ʻäe pā ʻes mij ka ʻeu tēlaʻā ta pā ʻes ʻe laloag ne aoaʻ ruaghul ma hӓk (24) ne hӓkeaghul ma vḁl (48), ʻäe la pō la heʻ se ta utut ne vӓevӓe ma fuḁpʻåk tēlaʻā fak se local food bank.

Sḁkior se teʻ ne ut ne fuḁpʻåk tēlaʻā ma teʻ ne ut ne nā hḁiasoag se maj ne tēlaʻā ʻe teʻ ne ut tūtū ʻe Niu Sirḁgi (external link)

Hḁiasoag fak monē

Nōnō ka ʻӓe aʻuʻua ʻe garue ne ʻou aoaʻ ʻe garue mut ne tuk se lopo ma Work and Income la pō la hḁiasoag se teʻ ne tē ne kop la tӧg mij fak se:

  • tēlaʻā
  • tӧg se ut la noho, fak se lisi (rent), noh tӧg se iris ne ʻӓe noh agʻesea ma (board), pā ʻes rī ne ta utut la noh karḁu, ne ʻӓe hot se ta rī hoiʻḁkit
  • aʻleleia ta tēet ne raksaʻa ne kop la tӧg ta tē foʻout
  • tēet ne sok aʻferehit ma kop la garue se ʻou ʻala
  • tēet ne sok aʻferehit ma kop la surʻåk se hḁspet ta
  • hahal hoiʻåk ne tḁnu se tåg ta.

Hḁiasoag fak monē, iris ne pō la far hḁiasoaga ma la rē tapen faksorʻåk ne hḁiasoag teʻis tӓe ʻe Work at Income website (external link)

Ne heʻs se Work and Income ʻe:

Iris ne faliḁg fuli ma kat pō ʻe ra la aʻfḁi tē, ne noanoa pḁu la aʻfḁi tē, ma iris ne kat pō ʻe ra la fӓefӓeag aʻlelei la pō la aʻesʻaoʻåk Deaf Link free.

Ka nōnō ka ʻӓe ʻeagkeʻea leʻet ne pō ʻou puk ne aierʻḁkiget ne ʻӓe mou pḁu se matanitū teʻis Niu Sirḁgi (permanent resident)

Hḁiasoaga la pō tapeʻ ma se iris ne noh helav ʻe hanue teʻ ma agtḁu ma noanoa ʻe hanhapp fak monē hün se ʻafʻaf teʻis COVID-19.

Nōnō ka ʻӓe teʻis ʻe Niu Sirḁgi ʻe aierʻḁkiget ne la luḁk (temporary visa)

  • puk aierʻḁkiget la noh maneaʻ (visitor visas)
  • puk aierʻḁkiget la leum la rak (student visas)
  • puk aierʻḁkiget la pō la garue (work visas).

ʻÄe la pō seʻ ma la hḁiasoag ʻe ut teʻis Foreign Nationals Support Programme.

Hat ma sḁkior se https://foreignnationals.services.govt.nz/ (external link)

ʻÄe la pō tapeʻ ma la pō hḁiasoag nōnō ka ʻӓe pō puk aierʻḁkiget se Recognised Seasonal Employer (RSE) visa.

Nōnō ka ʻӓe ma ʻou RSE visa, ma figalelei ma hḁifӓegag ma ʻou ut garueag ta la hḁiasoag se ʻӓea la far hḁiasoag. ʻOu ut garueag ta pō la heʻ se Red Cross ta ʻe 0800 733 276 (choose option 1).

Hḁiasoag hoiʻåk

Ma ʻon hḁiasoag fak garue hoiʻåk ne ʻӓe la pō la noh matḁʻua ʻӓe la neʻneʻ.

Se teʻ ne rogrog ne mou se ʻou la matḁʻ aʻlelei ne ʻäe ʻe garue

Heʻ se WorkSafe 0800 030 040 ne +64 4 897 7699

www.worksafe.govt.nz (external link)

Puerʻḁk lelei se hanhap fak garue ma hḁiasoag se famӧr garue tapeʻ ma

www.employment.govt.nz (external link) ne heʻ se 0800 20 90 20 ne +64 9 969 2950

Hḁiasoag se ut noh togi

Rogrog ʻesʻao ma hḁiasoag ne ös se famӧr ne noh togi; heʻ se 0800 646 483 www.hud.govt.nz (external link) ne email info@hud.govt.nz

Nohoag ne pō la nohʻåk karḁu famör ne kat ʻes ut la noho hün se foh ne fūʻåk ʻe reko COVID-19 ʻe Tohige te ʻon Folu (3) ma Häke (4) ne kat pō ʻe ra la höʻ se ut tūtū ne iris noho e. Heʻ se 0508 754 163 https://temporaryaccommodation.mbie.govt.nz (external link)

Nōnō ka ʻäe pā ʻes pöpör ta ʻou utut la noh ʻe laloag ne terån hif ne kankanamo ka kat ʻes ut hoiʻḁkit ra la noh, ma heʻ se Work and Income ʻe 0800 559 006: Manrē se rån Lima, he hif heta ʻe mijarån ta (7 am) se he on heta ʻe asoah ta (6 pm), Aʻita, he vḁl heta ʻe mijarån ta (8 am) se he tā heta ʻe asoah ta (1 pm).

Aierʻḁkiget la surum se hanue teʻ

Sḁkior se www.immigration.govt.nz/about-us/covid-19 (external link) ne heʻ se Immigration Contact Centre (6am – 10pm, Monday – Friday (NZST)) ʻe ʻou landline ta ʻe 0508 558 855, ne ʻe Auckland 09 914 4100, ʻe Wellington 04 910 9915, ne ʻe ta hanua hoiʻḁkit ʻe +64 9 914 4100

Noh pӓr ma noh neʻneʻ

Heʻ se 111 emergency Line nōnō ka ʻӓe ne ta leʻ hoiʻḁkit pā aʻsok ta tē se leleit se ʻou mḁuri ne pā re maneʻḁkia ʻoris mḁuri.

Nōnō ka ʻäe kat agtḁu ra ma mamḁru ʻe ʻon ʻi heteʻ ka pā ʻes hḁiasoag ʻe reko hḁiraksaʻag ma panḁu tē ne sok ʻe laloag kḁunohoag ta ma heʻ se:

  • Shakti International ʻe 0800 742 584 sӓe ʻe teʻ ne ava, ʻe teʻ ne terḁni, rån ma pӧg (24 hours a day, 7 days a week)
  • 2Shine ʻe 0508 744 633, he siḁv heta ʻe mijarån ta (9 am) se saghul ma tā heta ʻe pög ta (11 pm), ʻe teʻ ne terḁni (7 days a week)

Se teʻ ne hḁiasoag ʻe ut ne ʻӓe noho e, heʻ se Family Services 211 helpline 0800 211 211 ne hat ma sḁkior se www.familyservices.govt.nz/directory/ (external link)

Womenʻs Refuge la pō la nā puerʻåk lelei, hḁiasoag, ma ut la noho ne kat mamḁr ʻe av ne ʻӓe agtḁu ma ūake ne ta te raksaʻat se ʻou mḁuri. Heʻ se 0800 733 843

Elder Abuse Helpline iḁ utut ne kat tög ra ka iofʻåk se famör mamfuḁ ne pā hḁifäeagag nōnō ka iris ne ta leʻet ne iris ʻinea agtḁu ma panḁu tē ne ta leʻet rē raksaʻ se irisa. Heʻ se 0800 32 668 65

Se hḁiasoag se noh kokonʻåk tē, noh raksaʻ ne ʻafʻaf ne filoʻu, heʻ la hḁifäegag ne nā ta fӓeag luket se 

1737 la hḁifӓegag ma ta leʻet ne rak ma majau se hanhap teʻ ma sӓe ʻe teʻ ne terḁni, ʻe lalaog ne gasav ta, aoaʻ ruaghul ma hӓk, rån ma pӧg (24/7).

ʻÄe la pō tapeʻ ma la heʻ se Depression Helpline 0800 111 757 ne Alcohol Drug Helpline 0800 787 797.