Tau fakatokatokaaga gahua COVID-19 ke lata mae magahala okioki he vaha mafana | National COVID-19 summer resurgence plan
On this page
Ko e magahala okioki vahā mafana, tokologa e tau tagata Niu Silani ka o fenoga he motu nai, ke feleveia mo e fakafetui mo e falu foki. Kakano he mena ia, maeke he gagao COVID-19 ke tupu mo e pikitia falu foki he tau maaga nonofo. Ko e magahala okioki nai, uka lahi ke moua e haoaga mitaki ke lata mae puipuiaga he gagao nai, ko mautolu hane fae gahua fakamakamaka ke he taha fakatokatokaaga gahua.
Ha mautolu a fakaholoaga fakatokatokaaga gahua ke tukutuku hifo e tau lekua, ke mautali mo e fai tauteaga ke fakagahua e tau puhala ke puipui mo e leveki e tau momoui kaeke kua fai tagata foou kua iloa mo e kua fakamooli kua moua he gagao COVID-19.
Tukutuku hifo, Mautali, Fai Tauteaga
Maeke fefē ke tukutuku hifo e tau lekua, mautali mo e fai tauteaga ke lata mae tau tagata kua iloa mo e fakamooli kua moua he gagao COVID-19.
Tukutuku hifo – ko e heigoa haau ka maeke ke taute
Ko e heigoa haau ne maeke ke taute ke tukutuku hifo e numela tagata ka moua he gagao COVID-19:
- Fakamoui e Bluetooth tracing app he fakaholoaga NZ COVID Tracer app.
- Mahuiga ke scan e tau QR codes he tau matakavi ka fano a koe ki ai.
- Holoholo mo e fakamomō e tau lima haau.
- Koho mo e tihe ke he ao-tuli- lima haau.
- Kaeke ke gagao a koe poke nakai malolō mitaki e tino,ti nofo i kaina ti vilo atu e numela Healthline poke vilo atu e ekekafo magafaoa haau ke moua e taha ‘kato COVID-19’- maga moli, vai holoholoho lima pauaki mo e tau pa gutu mo e ihu.
Mautali – Ko e ha tautolu a tau amaamanakiaga
Mautali fefē ha tautolu a tau amaamanakiaga.
- Tau hatakiaga ke lata mae tau tagata o fenoga mai he tau motu kehe ki Niu Silani: Nonofo he tau kaina taute pauaki ke lata mae tau puipuiaga mo e taute e tau tivi ke he tau fale gahua.
- Muitua ke he tau Contact Tracing: Fakaaoga tumau e NZ COVID Tracer app/Bluetooth data ti peehi e tau fakailoaaga, mo e mautali ke on-call e tau tagata gahua he tau fale mahuiga ha ko e gagao nai.
- Tau tiviaga he tau maaga: Taute e tau tivi he tau tagata he tau maaga, tau tivi surveillance, tau fale fakatu pauaki ke lata mo e tau tivi mo e on-call he tau tagata gahua he tau fale mahuiga ha ko e gagao nai.
- Ufiufiaga he tau mata: Ke he tau matakavi kua nakai maeke ke tutu fakaveha.
- Hikiaga fakaofo:Fakamahani ke he tau tuutaga maaga ke taofi-hifo e moko gagao.
Fai Tauteaga – Fakagahua fefē e tauteaga nai
Ko e heigoa e tau puhala ke fakagahua e tauteaga kua fakatoka pauaki ki ai.
Lakaaga 1: Onoonoaga fakamakutu
Kaeke kua iloa kua taha e tagata kua iloa mo e fakamooli kua moua he gagao, to fai onoonoaga ke he tau lekua ne kua maeke ke tupu.
Lakaaga 2: Fai tauteaga fakamafiti
Kaeke kua hokotia ke he lakaaga nai, to fakagahua ai e fakatokatokaaga gahua- COVID-19 he Faahi Malolō Tino mo e fakatokatokaaga gahua he National Resurgence Response. To fai onoonoaga fakamakutu ke he matakavi ne fakamooli mo e kua iloa kua moua ai e gagao.
To ha hā i ai e taha matakau fakatoka pauaki he fakatufono ka hakahaka mo e haitia e tau pulega kaeke kua fai hikiaga foki ki mua poke fai tauteaga kua kehe mai ha ko e gagao nai.
Lakaaga 3: Mailoga ke tumau ke muitua ke he tau hatakiaga oti kua fakailoa
Kaeke kua fakagahua e tau fakaholoaga mautali, to hahā iai e taha matakau putoia ai e tau hukui he tau tu fono maaga, tau takitaki he tau iwi, tau takitaki he tau kautaha he tau maaga ke gahua auloa moe faahi gahua Civil Defence mo e Emergency Management ke totoko e gagao nai pihia foki:
- ke fai tauteaga ke lata mai e tau fakailoaaga mafiti mai he faahi Malolō Tino
- ke fai levekiaga ke lata mae tau tagata kua nakai malolō e tau tino, tau tagata kua fai kafokia tuai ke he tino pihia foki mo lautolu ne nakai malol e tau alaga tino, mo e tau mamatua penina, tau tupuna ha tautolu
- ke fai lagomataiaga ke lata mae tau pisinisi
Kaeke kua fai lekua kua tupu fakaofo ti tokologa e tau tagata kua moua he gagao
To lahi e uka he gagao COVID-19 – ha kua fitā he iloa e tautolu he tau lekua kua tupu he tau magaaho kua mole ki tua. Mahuiga lahi ke gahua auloa a tautolu ke taofi e gagao nai ke aua ia neke totolo mo e pikitia atu falu foki.
Ha hā i ai e tauteaga ke ‘test, trace mo e isolate’ kua fakagahua ke tivi tokologa e tau tagata mo e fakamafiti ke trace mo e isolate a lautolu ia. Nakai maeke ia mautolu ke iloa e haoaga he gagao moe ko e toko fiha kaeke kua maeke ke pikitia mo e tau maaga fe ke lauia, kae maeke ia mautolu ke nonofo tauteute moe mautali ke fai tauteaga fakamafiti kaeke kua hoko ke he tuaga ia.
Ko e tau fakatokatokaga gahua to taute ke he tau maaga kua lauia, tau magaaho ti hanai e onoonoaga ke he tolu la e tau fakatai ke lata mae magahala mafana.
Fakatai 1: Ka fai tagata kua iloa kua moua mo e fakamooli kua moua e gagao he border
Kaeke kua tivi e tagata gahua border ti kua iloa mo e fakamooli kua moua he gagao.
Taute ai e tau rapid contact tracing mo e kua iloa kua nakai lahi e haana a tau fano fenoga mo e nakai tokologa e tau tagata ne felevia mata mo ia i fafo he haana a gahuaaga.
Ke fakatai nai kua muitua ke he ‘test, trace mo e isolate’
To liga nofo a Niu Silani ke he Fakapapahiaga Fakaofo 1. To nakai fai hikiaga lahi ke he okioki vaha mafana.
Ko e heigoa haau kua lata tonu ke taute
Fanogonogo mo e muitua fakalahi ke he tau hatakiaga he kupega hila nai mo e ha mautolu a fofoga pepa.
Unite against COVID-19 Facebook page (external link)
Fakatai 2: Fai tauteaga ke he falu a maaga he motu
Kaeke kua fai tagata kua iloa mo e kua fakamooli kua moua he gagao kae nofo atu ke he kemuaga he okioki vahā mafana nai.
Ka taute ai e tau kumikumiaga mo e iloa kua fai matutakiaga e tagata nai mo e taha border worker. Ha hā i ai e tauteaga ke contact trace neke fai tagata foki kua feleveia mo ia nai moe maeke he gagao ke pikitia.
To fakatu ai e tau fale tivi he tau maaga nonofo mo e tau fale tivi pauaki.
To ha hā i ai e tau hatakiaga ke puipui mo e lali fakalahi ke taofi e gagao neke totolo. To fai hikiaga ke he Fakapapahiaga Fakaofo moe to ole atu kia lautolu he kemuaga ke muitua fakalahi ke he tau hatakiaga mahuiga mai fakatufono.
Ko e heigoa haau kua lata ke taute
Fanogonogo mo e muitua fakalahi ke he tau hatakiaga he tau puha pakafā tv,tau leo taogo mo e kupega hila nai ha mautolu.
Fakatai 3: Fai tauteaga laulahi ke he motu ko Niu Silani
Kaeke kua iloa mo e kua fakamooli kua moua he tagata e gagao ha kua liu mai ki kaina he finatu ke he taha taonaga festival lologo mo e koli he taha maaga foki.
To taute ai e tau kumikumiaga mo e iloa nakai fai matutakiaga ke he border. Kae to loga e tau tagata ua fakafetui mo ia ke he taonaga fesitival mo e kua liliu atu ke he tau kaina. Maeke he lekua nai ke tupu moe pikitia falu he tau tagata he tau maaga kehekehe he motu nai.
Ko e tau faga festival koli mo e lologo nai, uka lahi ke muitua mo e iloa ko hai ne fakafetui mo hai. To taute fakamafiti e tau kaina ke tivi e tau tagata he tau maaga kehekehe he motu.
To fai hikiaga foki ke he Fakapapahiaga Fakaofo he motu. To fai onoonoaga ke taofi e tau fakafiafiaaga, tau aho mahuiga mo e to onoono fakamakutu ke nonofo e tau tagata oti he ha lautolu a tau puipuiaga fufua. Mahuiga lahi ke muitua ke he tau hatakiaga he tau pulotu mo e fakatufono.
Ko e heigoa haau kua lata ke taute
Fanogonogo mo e muitua fakalahi ke he tau hatakiaga he tau puha pakafā tv,tau leo taogo mo e kupega hila nai ha mautolu.
Moua e taha lagaki he resurgence plan
Unstoppable summer: our plan to manage COVID-19 (external link)