Te babaire ibukin totokoan manga kaotin COVID-19 n te summer aio | National COVID-19 summer resurgence plan

N tain te summer ao e korakora te mwamwananga irouia aomata i aon Nutiran ni kukurei ao ni kaei bobotaki aika a bubura, are e kona ni karika butinakon te COVID-19 ae korakora n te community. I nanon tain te motirawa (holidays), ao e kona ni kanganga aron tararuakina – ma iai te babaire ae e a tia ni wene.

I nanon te babaire ao e katebenakoi anga ni kauarerekea, te katauraoi nakon ao te mwakuri iaon taian case aika boou n te COVID-19.

Kauarerekea, Tauraoi, ao Mwakuria

E na kanga ni kauarerekeaki te kanganga, te katauraoi nakon ao te mwakuri iaon taian case aika boou n te COVID-19.

Kauarerekea – baika ko riai ni karaoi

Baika ko riai ni karaoi ni kauarerekea te kanganga iaon taian case aika boou n te COVID-19:

• Kamaiua am Bluetooth tracing n am NZ COVID Tracer app.
• Scan te QR codes ni katoa te tabo are ko nako iai.
• Teboka ao kamwaua baim.
• Bekobeko ao mwatie nako mwanokan baim.
• Tiku ni mwengam ngkana ko aoraki ao tarebonia te Healthline ke am taokita n ongora ibukin te tutuo.
• Mwananga ma te 'COVID-19 kit' — te tobu, bwain tiringan te man ibukin te bai (hand sanitizer) ao kamanoan ubum.

Tauraoi – kanoan waara

Katauraoan kanoan waara.

• Te waaki ibukin te rinnako n ara matabaiawa: Tararuaki raoi taabo ake a kaokoroaki man kamarurungaki iai aomata, ao tuoakia taan mwakuri.
• Tauan mwin te mwamwananga: Taian ware ake a reke man te NZ COVID Tracer app/Bluetooth ma rongorongo ni kauring, ao ai mairouia taan mwakuri.
• Te tutuo n te community: Tuoaia ake iai aia reitaki ma koraki ake a reke irouia te aoraki, tuoaia ake a kanamakinaki bwa iai te aoraki irouia, taabo n tutuo aika kateaki ao ai taan mwakuri.
• Kamanoan te ubu: Ngkana e kanganga te tau raroa.
• Bibitakin taian Kauring n te Karinan: Tauaki ni kawakinaki butinakona inanon taian kawa ke ni kabuta.

Mwakuria – ti na kanga ni mwakuria

Ti na kanga ni mwakuria ngkana e a manga kaoti.

Moan waki (1): Kakoauakina

E kamatoaki bwa iai te case ae reke n te community ao e karaoaki te kakoaua iaon butinakona.

Kauoua ni waki (2): Mwakuriana ae tawe

E na wakinaki ana babaire te Botaki ni Kuakua n te Tautaeka iaon totokoan manga kaotin COVID-19 ao babaire i aon mwakuriana ake a tia ni wene ao n tauraoi ngkana e bon kainanoaki.

Taani bairea aio ma n te Tautaeka bon ngaiia aika a na motikia bwa e kainanoaki ke e aki te mwakuri i aon aei.

Kateniua ni waki (3): Kateimatoan mwakuriana

Ngkana e wakinako te mwakuri, te tiim ae kainaki irouia kain te tautaeka ao rabwata ake a mwakuri ma te tautaeka, kain te aba (iwi) ao taani babaire ma n te community (leaders) a bane ni mwakuri ma te Civil Defence ao Emergency Management n tararua butinakon te aoraki n ikotaki ma:

• ana mwakuri n ibuobuoki te public health (e tabe ma marurungia te botannaomata) ae tawe
• tararuakia aomata ma communities aika a kai ewekaki
• boutoka nakoia bitineti

Baika a na karaoaki ngkana e manga kaoti

COVID-19 bon te virus ae aki kona raoi n ataki arona – a bati baika ti a tia n reiakin n arora n taai aika nako, ao iai kabaeara n totokoa butinakona.

Ara mwakuri ae ti karaoia i aon ‘te tutuo, tauan mwin te mwamwananga ao kaokoroam ngkana ko aoraki’, a katuruturuaki i aon ara kona n tuoia aomata aika bati ao ni waekoa n ruamwia ao ni kaokoroia aia reitaki. Ti aki kona n ataia bwa ma ia ke e na kanga ni manga kaoti te case ae boou n te community, e ngae n anne ao e a tia ni karaoaki te babaire ae bati i aon tararuan itera aika kona n riki.

E ngae ngke mwakuriana e tatannako iaon baika riki n aron te tabo ke te tai, e rang kakawaki bwa ko na iangoi teniua baika a na riki ngkana e manga kaoti n te summer.

Te moan (1): Tararuan te case ae riki man te matabaiawa

Te tia mwakuri n te matabaiawa e karaoa ana tutuo ae irian ana mwakuri ao e reke te aoraki irouna.

E waekoa n ruamwiaki mwin ana reitaki ma aomata ao e kuneaki bwa e karako mwamwanangana ao ana reitaki ma aomata ngkana e aki mwakuri.

Aio ngkanne ae bon kakaraoaki ‘te tutuo, tauan mwin te mwamwananga ao kaokoroam ngkana ko aoraki’.

E kantaningaki bwa Nutiran e na bon teimatoa i aon te Kauring Karinan 1. E na bon bae n nakoraoi te motirawa i nanon te summer.

Tera ae ko na riai ni karaoia

Taratarai taian kauring ma kabouan rongorongo i aon te website aio ao iaon ara Facebook page

Unite against COVID-19 Facebook page (external link)

Te Kauoua (2): E kona ni mwakuriaki irouia kain te aba ni kabane

E reke te aoraki iroun temanna te aomata i nanon ana tai ni motirawa n te tabo ni camp.

Te kakae are moan karaoki e kunea bwa te aomata anne iai rekerekena ma te tia mwakuri n te matabaiawa. Iai ngkanne te angaraoi ni kabonganan tauan mwin te mwamwananga ma te reitaki bwa e na kona ni kaotiia riki tabeman ae tao a tia n ituaki naba n te aoraki.

E na kabirirakeaki karaoan te tutuo i nanon kaawa ma taabo nako.

Iai taabo aika a na katauaki ma n baireaki aroia ke taian Kauring ni Karinan a kona ni bibitaki. Taan camp a na ira nakon taian kaetieti ibukia.

Tera ae ko na riai ni karaoia

Iri nanon kaetieti, taratarai taian katanoata i aon te media ao taratara naba te website aio.

Te Kateniua (3): E kona ni mwakuriaki irouia kain te aba ni kabane

E reke te aoraki iroun temanna te aomata imwin okiran mwengaia man te botaki ni katangtang ae bubura n te tabo teuana ae tiaki aia tabo ni maeka.

E karaoaki te kakae ao akea rekerekena ma te matabaiawa. E tira mwaitin te aomata ae kaoti n te botaki anne ao a bane nako n okiri aia tabo aika kakaokoro. E a bon bae ni butinako n ae korakora te aoraki n taabo nako.

E na bon rang kanganga aron atakin te reitaki imarenaia aomata n te botaki anne ngaia are te tutuo e na kabirirakeaki karaoana ma i tabon te aba nako tabona.

E na bitaki naba tein te Kauring iaon taian Karinan i aon te aba ae bwanin. Bootaki a na bane ni katokaki, ao kain Nutiran a na butiaki bwa a na tiku n aia mronron are a mena iai ao n tataninga te kaetieti mairouia ake tabeia.

Tera ae ko na riai ni karaoia

Iri nanon kaetieti, taratarai taian katanoata i aon te media ao taratara naba te website aio.

Download te babaire ibukin totokoan manga kaotina

Unstoppable summer: our plan to manage COVID-19  (external link)