Na iTuvatuva ni Matanitu ke basika vakasauri na COVID-19 ena vula i katakata | National COVID-19 summer resurgence plan

Noda ituvatuva ena kena rawa ni cadra tale ena vula i katakata na mate.

Ena vula i katakata, e matau vei keda na lewenivanua e Niusiladi meda lako wavoki ena noda vanua, veimaliwai, qai gole ina veisoqo lelevu, qori ena rawa ni vakalevutaka na kena rawa ni vakatetei na COVID-19 ena noda itikotiko. Ena gauna ni olodei, ena bau ka ni sasaga toka me tarovi na leqa — ia sa tiko vei keda e dua na ituvatuva.

Na noda ituvatuva e vakabibitaka na sala me vakalailaitaka kina na leqa, vakavakarau qai yavala ke basika e dua na kisi vou ni COVID-19.

Vakalailaitaka, Vakavakarau, Yavala

Na sala eda na vakalailaitaka kina na leqa, vakavakarau da qai yavala ke basika e dua na kisi vou ni COVID-19.

Vakalailaitaka — ka o rawa ni cakava

Ka o rawa ni cakava mo vakalailaitaka na kena rawa ni yaco tale e dua na kisi vou ni COVID-19:

  • Dolava na porokaramu ni Bluetooth ni Veitaratara ni COVID-19.
  • Tabaka ena nomu talevoni na naba vuni e vatokai na QR code ena vanua cava ga o lako kina.
  • Savata qai vakamamacataka na ligamu.
  • Dau vu se suru ina maliwa ni ilobi ni iduruduruniliga.
  • Tiko e vale kevaka o tauvimate, qai qirita na Tabana ni Bula se nomu vuniwai kevaka o via dikevi.
  • Ena gauna ni veilakoyaki, dau kauta voli e dua na sovu, sanitiser ni liga kei na dua na iubi ni mata ena nomu kato.

Vakavakarau — noda noke

Sala eda na vakarautaka kina noda noke.

  • iVakarau ni kena maroroi na iyalayala ni curuvanua: iTikotiko Vakawawa Qaravi Vakavinaka kei na Korotini, nodra dikevi tale ga na tamata cakacaka.
  • Vakaivolataki se misini e kilai kina na veitaratara: Na app ni veitaratara e baleta na COVID-19/itukutuku e vakarautaka na Bluetooth, na vakatakilai ni veitaratara ena talevoni e vakatokai na push notification kei na sala ni veitaratara vei ira na vuniwai se dauniveiqaravi.
  • Vakadikevi ni itikotiko: Taketetaki na nodra dikevi na naba kece ni veitaratara ena talevoni, vakadikevi ni veitaratara ena vidio, veivanua e vakarautaki me dikevi kina na mate kei ira kece na dauniveiqaravi era tu vakarau ena veigauna mera kacivi ena cakacaka.
  • Ubi ni mata: Na vanua e sega ni rawa kina na tiko veiyawaki.
  • Veisau ni iVakatagedegede ni qaqarauni: Vakatabakidua ena dua na vanua me tarova na tete ni mate ni COVID-19, se Niusiladi raraba.

Yavala — veika meda cakava

Na ka meda cakava ke mani tete tale na mate.

iMatai: Vakadikeva vinaka

Vakadeitaki na kisi ena veitikotiko qai vakadikevi na kena tete na leqa.

Karua: Ka me vakayacori taumada

Kevaka e gadrevi, sa na tekivu yavala sara na Tabana ni Bula e dau tuvanaka na ka me caka ke basika tale na COVID-19, vaka tale ga kina na veika sa tuvanaka tu na Matanitu. Ena dikevi na vanua e kune kina na mate kei na kena tete.

E dua na ilawalawa ni veiliutaki ena Matanitu ena vakatulewa kevaka e sega ni gadrevi e dua na ka me caka, vakaraica na ituvaki, se vakayadrata na veitabana ena ka mera cakava.

Katolu: Cakacaka vata

Ke sa vinakati me vakayacori e dua na ka ena vuku ni leqa tubukoso, e dua na timi e loma kei na noda matanitu era na cakacaka vata kei na iliuliu ni itikotiko raraba kei na Tabana ni iTataqomaki kei na Lewai ni Leqa Tubukoso mera tarova na tete ni mate, okati kina:

  • na totolo ni kena tarai na tabana ni bula raraba
  • qarauni ira na malumalumu kei na itikotiko wavokiti keda
  • tokoni o ira na daunibisinisi

iTuvaki e rawa ni yaco

Na COVID-19 e dua na mate lawaki – eda sa vuli sara mai kina vakalevu me yacova mai oqo, ia sa tiko na noda itavi ena kena tarovi na kena tete na mate qo.

Na neitou dikeva, kila na veitaratara qai uqeta na tiko veiyawaki e rawa nira dikevi sara kina e levu qai totolo sara me kilai o ira era tauvi COVID-19 qai vakatikitikitaki. Eda sega ni rawa ni tukuna taumada na vanua kei na sala ena basika kina e dua na kisi vou ni mate qo ena noda itikotiko, ia sa vakarautaki e levu sara na ituvatuva me na walia na dui ituvaki e basika.

Ena vakatau tiko na ituvatuva ni veiqaravi ena vanua kei na gauna, ia ena vinaka meda na nanuma tiko e tolu na ituvaki ena vula i katakata qo.

iTuvaki 1: Tarovi na kena tete ena yalayala ni curuvanua

E laurai ni tauvi COVID-19 o koya e cakacaka ena yalayala ni curuvanua ena gauna e dikevi kina.

Ni dikevi vinaka o koya e veitaratara kina e macala ni sega ni veilakoyaki vakalevu qai lailai sara o koya a veitaratara kina ena gauna a sega kina ni lai cakacaka.

Qo na ivakarau ni kena ‘dikevi, vakamuri qai vakatikitikitaki’ na kisi ni COVID-19.

Ena rairai biu ena iVakatagedege 1 o Niusiladi. Ena sega ni tarovi kina na gade se vakacagicagi ena vula ikatakata qo.

Ka mo na cakava

Saga mo sikova wasoma na website se veilawa ena veika vovou e taba mai kina kei na neitou tabana ena iVolamata.

Unite against COVID-19 Tabana ena iVolamata (external link)

iTuvaki 2: Vakadreti na Matanitu taucoko

E dua e tauvi koya na mate qo ni gade ena dua na keba ena olodei.

Na nona vakadikevi taumada e laurai ni vu mai vua e dua e cakacaka ena yalayala ni curuvanua. E macala ena gauna e dikevi kina o koya a veitaratara kina ena kila tale ga o ira na rairai dewavi ira na mate.

Ena toso cake na kena vakadikevi na mate oqo ena veivanua voleka, vaka talega kina ena veivanua raraba.

Ena rawa ni so na vanua sa na tarovi kina na veitosoyaki/se veisau na iVakatagedegede ni tataqomaki ena noda vanua. O ira na tiko ena keba sa na kerei mera vakamuria na ivakasala sa virikotori.

Ka mo na cakava

Vakamuria na ivakasala, vakarogoca na veika ena kaburaki mai na walesi qai sikova wasoma mai na veilawa qo.

iTuvaki 3: Rairai vakadreti na Matanitu taucoko

E dua a tauvi COVID-19 ena dua na soqo ni lagasere mai na dua tale na vanua qai lesu tale e vale.

Ni vakadikevi se vu vakacava na mate e laurai ni sega ni vakadewa e dua e veiqaravi ena iyalayala ni vanua. Era lewe levu era tiko ena soqo ni lagasere ya e tetevi ira na mate, sa ra dui lesu tale ga ena veiyasana era lako mai kina. Sa na tete totolo sara na mate qo ena noda vanua.

Na sala e vakayacori kina na soqo ni lagasere e vakadredretaka na kena vakaivolataki na veitaratara kei na nodra laurai o ira era veitaratara voleka sara. E laveti cake na ivakatagedegede ni nodra vakadikevi na lewenivanua.

E rawa ni veisau na iVakatagedegede ni qaqarauni e vakadreti kina na noda vanua. Sa na rairai sega ni vakayacori eso na soqo qai kerei vei keda na lewenivanua e Niusiladi meda sa na tiko ga ena noda dui veivale qai waraka na ivakasala ni Matanitu.

Ka mo na cakava

Me vakamuri na ivakasala ni matanitu, vakarorogo ena itukutuku mai na walesi qai sikova wasoma na website qo.

Lavetaka na ituvatuva ni ka me caka

Tarovi ena vula i katakata: neitou ituvatuva ena qarauni ni COVID-19 (external link)