Parāni a te basileia me ʻoki ʻakaʻōu mai te COVID-19 i te tuātau vera | National COVID-19 summer resurgence plan
On this page
I te tuātau vera, e teretere ana te iti tangata o Aotearoa na roto i te basileia, ʻārāvei aere i te taeake, ma te tomo atu ki roto i te au putuputuʻanga mamaʻata, ka kake mai paʻa i reira te ʻirinakiʻanga e, ka totoaʻia te COVID-19 na roto i te ʻoire. I roto i te tuātau ʻōrotē, ka riro tetai tamakiʻanga e mea ngatā atu — māri ra, e parāni ta matou.
Te ʻoʻora atu nei ta matou parāni i te rāvenga ʻakatopaʻanga mai i te tūʻiaʻanga, teateʻamamaoʻanga, e te tamakiʻanga i te au maki COVID-19 ʻōu.
ʻAkatopa mai, Kia vai teateʻamamao, Tamakiʻia
Ka ʻakapeʻea matou i te ʻakatopaʻanga mai i te tūʻiaʻanga, teateʻamamaoʻanga, e te tamakiʻanga i te au maki COVID-19 ʻōu.
ʻAkatopa mai — ka ʻakapeʻea koe
Ka ʻakapeʻea koe i te ʻakatopaʻanga mai i te tūʻiaʻanga e te au maki COVID-19 ʻōu:
- Pataʻia kia ʻangaʻanga te Bluetooth tracing i roto i taʻau NZ COVID Tracer app.
- Iʻoʻia te QR codes i te au ngāʻi ravarāi ka aere koe.
- ʻŌrei ma te tāmarō i toʻou rima.
- Mare e te maretiʻa ki roto i toʻou poʻo rima.
- Noʻo ki te kainga me e maki koe, ma te tāniuniu atu i te Healthline, me kore ra, i toʻou taote no runga i tetai vāitoʻanga.
- Teretere aere ma tetai 'koʻu COVID-19' – puʻa, vai-rakau tāma rima e tetai tāpoki mata.
Kia papa — ta matou koʻu kimiʻanga rāvenga
Ka ʻakapeʻea matou i te teateʻamamaoʻanga i ta matou koʻu kimiʻanga rāvenga.
- Au ʻakateretereʻanga no te tomoʻanga ki roto i te kena: Ngāʻi tei ʻakakoroʻia no te noʻoʻanga ʻakatakake & ʻAkatakakeʻanga e te vāitoʻanga aronga-ʻangaʻanga.
- Āruʻanga tangata: NZ COVID Tracer app/Bluetooth data e te push notifications, e tetai aronga-ʻangaʻanga te vai teateʻamamao ua ra.
- Vāitoʻanga ʻoire-tangata: Vāitoʻanga ʻakakoroʻia no te aronga tei piri-vaitata ana, ʻākaraʻanga matatio i te vāitoʻanga, te au ngāʻi vāitoʻanga tei ʻanga ʻōu ia, e te aronga-ʻangaʻanga te vai teateʻamamao ua ra.
- Au tāpoki mata: I te ngāʻi kare e rauka te ʻakamamaoʻanga.
- Tauīʻanga i teTuranga ʻAkamatakiteʻanga: ʻAkakenaʻia e tai ngāʻi kia mou i te manumanu, me kore ra, te basileia.
Tamakiʻia — ka ʻakapeʻea matou i te tamakiʻanga
Ka ʻakapeʻea matou i te tamakiʻanga me ʻoki ʻakaʻōu mai.
ʻOroʻanga 1: Vāitoʻanga
ʻAkapāpūʻia te maki i roto i te ʻoire e kua vāitoīa no te piriʻanga-maki te ka tupu.
ʻOroʻanga 2: Tamaki viviki atu
Me ka anoanoʻia, tāʻangaʻangaʻia te Ministry of Health COVID-19 Resurgence Plan e te National Resurgence Response Plan. Te ngāʻi e te vāitoʻanga tupuʻanga o te maki.
Na tetai pupu ʻakaʻaere no te kavamani e ʻiki me kare tetai atu ravenga e inangaroʻia, me kore ra, e ʻākara matatio i te tupu ra, me kore, e tāʻangaʻanga i te turanga tamakiʻanga.
ʻOroʻanga 3: Tamakiʻanga motukore
Me tāʻangaʻangaʻia te turanga tamakiʻanga, ka ʻangaʻanga taokotai atu tetai pupu no roto mai i te kavamani e te kōnitara ʻoire, iwi e te au arataki o te ʻoire tangata ki roto i te Civil Defence e te Emergency Management o te ʻoire, i te ʻakaʻaere i te tupuʻanga o te maki, mei te:
- tamakiʻanga viviki no te oraʻanga meitaki o te ʻiti tangata
- ʻākonoʻanga i te matiroiroi e te au ʻoire tangata
- turuʻanga i te au pītiniti
Te au tu ʻākaraʻanga me ʻoki ʻakaʻōu mai
E ʻapinga tikāi te peu a te manumanu COVID-19 — e maʻata ta matou i kite no roto mai i tei tupu ana, māri ra, e tūʻanga ta tatou katoatoa ka rave i te tāpū i te totoʻaʻanga.
Te ʻakakoro nei ta matou rāvenga 'vāito, āru, e te ʻakatakake', ki runga i te vāitoʻanga i te maʻataʻanga o te tangata, e te āruʻanga viviki, ma te ʻakatakake atu i te aronga piri-vaitata. Kare matou i kite i te ngāʻi, me kore ra, i te turanga o tetai maki ʻōu te ka tupu mai i roto i te ʻoire, māri ra, e maʻata ta matou parāni no runga i te au turanga tūkētūkē te ka tupu.
Noātu e tei runga te tu o te tamakiʻanga i te turanga, mei te ngāʻi, me kore ra, te tuātau, e mea puʻapinga i te tāmanako atu no tetai ʻākaraʻanga e 3 no te tuātau vera.
ʻĀkaraʻanga 1: Maki kua koʻuʻia ki ko i te kena
Kua ʻoki mai te vāitoʻanga o tetai tangata ʻangaʻanga i ko i te kena, e kua tūʻia i te tuātau vāitoʻanga tei mātauʻia.
Kua ʻakakite mai te āruʻanga tangata viviki e, kare i maʻata te au nekenekeʻanga e te piriʻanga vaitata ki te tangata i te tuātau i te ʻangaʻanga.
E rāvenga mātauʻia te 'vāito, āru e te ʻakatakake' maki.
ʻĀkaraʻanga e, ka noʻo rāi a Aotearoa ki raro ake i te ʻAkamatakiteʻanga Turanga 1. ʻĀkaraʻanga e, kare te ʻōrote o te tuātau vera, e tāmanamanatāʻia.
Ka ʻakapeʻea koe
ʻĀkara putuputu i te au ʻakakitekiteʻanga ʻōu i runga i teia kupenga uira, e ki runga i ta matou kapi i runga i te Pukamata.
Unite against COVID-19 Facebook page (external link)
ʻĀkaraʻanga 2: Tamakiʻanga a te basileia tei tāmanakoʻia
Kua ʻoki mai te vāitoʻanga o tetai tangata, kua tūʻia i te tuātau ʻōrote i ko i tetai ngāʻi pātiaʻanga pūʻākapa.
Te ʻakakite mai nei te kimikimiʻanga mua e, e piriʻanga toto to teia tangata ki tetai tangata ʻangaʻanga i ko i te kena. Te ʻirinakiʻia nei e, na te āruʻanga tangata e ʻakakite mai i tetai atu tei tūʻia paʻa, na roto i te piriʻanga-vaitata ki teia nga tokorua.
Ka ʻakamaʻataʻia mai te rāvenga vāitoʻanga i roto i te ʻoire e te vaka.
Ka tauīʻia paʻa te au pāruruʻanga tei ʻakatinamouʻia e/me kore ra, te Turanga ʻAkamatakiteʻanga. Ka patiʻia te aronga i roto i te au pūʻākapa, kia āru i te aratakiʻanga a te kavamani.
Ka ʻakapeʻea koe
ʻĀruʻia te aratakiʻanga a te kavamani, ʻākaraʻia te au ʻakakitekiteʻanga ʻātuitui karere ma te ʻākara putuputu ki runga i teia kupenga uira.
ʻĀkaraʻanga 3: Tamakiʻanga a te basileia tei tāmanakoʻia
Kua ʻoki mai te vāitoʻanga o tetai tangata e, kua tūʻia, i muri ake i te ʻokiʻanga mai ki te kainga no tetai āka putuputuʻanga ʻakateniteni i roto i tetai vaka ke atu.
Te ʻakakite mai nei te kimikimiʻanga e, kare e piriʻanga ki te kena. E ākā te maʻataʻanga o te tangata kua piri-vaitata ana i ko i te putuputuʻanga tāmataora, e i teia tuātau, kua teretere atu ki vaʻo i te vaka. Kua kake te turanga i te totoʻaʻanga na roto i te basileia.
No te tu o te putuutuʻanga tāmataora, e ākā ʻangaʻanga te kimiʻanga i te aronga tei piri-vaitata ana. Ka ʻakamaʻataʻia mai te ravenga vāitoʻanga na roto i te basileia.
Ka tauīʻia paʻa te Turanga ʻAkamatakiteʻanga o te basileia. Ka ʻakakoreʻia paʻa te au putuputuʻanga, e, ka patiʻia paʻa te iti tangata o Aotearoa kia noʻo ki roto i to ratou ʻuāʻorāi punake, ia ratou e tiaki ra i te aratakiʻanga a te kavamani.
Ka ʻakapeʻea koe
ʻĀruʻia te aratakiʻanga a te kavamani, ʻākaraʻia te au ʻakakitekiteʻanga ʻātuitui karere ma te ʻākara putuputu ki runga i teia kupenga uira.
Kiritiʻia te parāni ʻoki ʻakaʻōuʻanga mai
Tuātau vera motukore: ta matou parāni i te ʻakaʻaereʻanga i te COVID-19 (external link)