Ko e huhu malu‘i Pfizer | The Pfizer vaccine

‘Ilo fekau‘aki mo e huhu malu‘i Pfizer mo e founga te ke lava ‘o ma‘u atu ai ho huhu malu‘í.

Fekau‘aki mo e huhu malu‘i Pfizer

Ko e huhu malu‘i COVID-19 tefito ‘oku tau faka‘aonga‘i ‘i Nu‘u Silá ‘oku ngaohi ia ‘e he Pfizer-BioNTech. ‘Oku to e ‘iloa foki ia ‘i hono hingoa ko e Comirnaty.

Ko ha huhu malu‘i mRNA ia (‘ēsiti talafekau ribonucleic). ‘Oku ‘ikai ke ‘i loto ai ha fa‘ahinga vailasi mo‘ui, pe vailasi kuo mate pe kuo ‘osi fakata‘e‘aonga‘i (deactivated). ‘Oku ‘ikai ke ne uesia ‘e ia pe fengāue‘aki mo ho nāunau DNA pe fa‘unga fakaesinó (genes).

‘Oku ta‘etotongi ia pea ‘oku ‘atā atu ki he tokotaha kotoa pē ‘i Nu‘u Sila ‘oku ta‘u 5 pe motu‘a ange ai.

Ko e huhu malu‘i ‘oku ngāue‘aki ki he fānau ta‘u 5 - 11 ko ha huhu malu‘i Pfizer pē ia ma‘á e fānaú, pea ‘oku mā‘ulalo ange mo si‘isi‘i hifo ‘a e lahi ‘o e huhu malu‘i.

‘Ilo lahi ange fekau‘aki mo e ngaahi huhu malu‘i ma‘á e fānau ta‘u 5-11

Lōloa ‘o e taimi ‘i he vaha‘a ‘o e ongo tu‘oni huhu malu‘í

  • Ta‘u 18 mo motu‘a angé: ‘oku fiema‘u ke ke ma‘u atu ‘a e tu‘oni huhu malu‘i ‘e ua ‘o ‘oua na‘a to e si‘i hifo ‘i he uike ‘e 3 ‘a hona vā mama‘ó. Te ke to e fiema‘u foki ha tu‘oni huhu malu‘i fakalahi (booster) kapau kuo ‘osi ha māhina ‘e 3 pe lahi ange talu meí ho fuofua huhu malu‘í.
  • Ta‘u 16 mo e 17: ‘oku fiema‘u ke fakahoko hao huhu malu‘i ‘e ua ‘o ‘oua na‘a to e si‘i hifo ‘i he uike ‘e 3 ‘a hona vā mama‘ó. Te ke to e fiema‘u foki ha tu‘oni huhu malu‘i fakalahi (booster) kapau kuo ‘osi ha māhina ‘e 6 pe lahi ange talu meí ho fuofua huhu malu‘í.
  • Ta‘u 12 ki he 15: ‘oku fiema‘u ke fakahoko hao huhu malu‘i ‘e ua ‘o ‘oua na‘a to e si‘i hifo ‘i he uike ‘e 3 ‘a hona vā mama‘ó. ‘Oku ‘ikai ke ‘atā atu ‘a e ngaahi tu‘oni huhu fakalahí ia ‘i he lolotongá ni ki he kakai si‘i hifo ‘i he ta‘u 16.
  • Ta‘u 5 ki he 11: ‘oku fokotu‘u atu ke tuku ha uike ‘e 8 ‘i he vaha‘a taimi ‘o hono fakahoko ‘o e ongo huhu malu‘í. ‘Oku ‘ikai ke ‘atā atu ‘a e ngaahi tu‘oni huhu fakalahí ia ‘i he lolotongá ni ki he kakai si‘i hifo ‘i he ta‘u 16.

‘Ilo fekau‘aki mo e ngaahi tu‘oni huhu malu‘i fakalahí

Ko hono ma‘u atu ‘o ho huhu malu‘i Pfizer

Te ke lava ‘o fokotu‘u ha taimi ke fakahoko atu ai ho huhu malu‘i Pfizer ‘i he Book My Vaccine (external link) pe telefoni ki he COVID Vaccination Healthline ‘i he 0800 28 29 26.

‘E fakahoko ho huhu malu‘í ‘i ho funga uma ki ‘olungá ‘e ha tokotaha fakahoko huhu malu‘i kuo ‘osi ako‘i kakato. Ko e huhu hoaní ‘oku lava ke ‘oatu ia ‘o ‘ikai toe si‘i hifo ‘i he uike ‘e 3 hili ‘a e ‘uluaki huhu malu‘í. Kapau na‘á ke ma‘u atu ‘a e Pfizer ‘i ho fuofua tu‘oni huhu malu‘í, ‘oku totonu ke ke toe ma‘u atu pē ia ki ho huhu hoaní.

‘E fiema‘u ke ke nofo ‘o ‘ikai toe si‘i hifo ‘i ha miniti ‘e 15 hili ho huhu malu‘í koe‘uhí ke mau lava ‘o fakapapau‘i ai ‘okú ke sai pē.

Kapau ‘okú ke ta‘u 18 pe lahi hake, ‘e lava ke fakahoko hao huhu ma‘u‘i fakalahi ‘i he ‘osi ‘a e māhina ‘e 3 hili ‘a e fakahoko ‘a ho ‘uluaki ongo huhu malu‘í.

Kapau ‘okú ke ta‘u 16 pe 17, te ke lava ‘o ma‘u ho huhu malu‘i fakalahí ‘i he ‘osi ‘a e mahina ‘e 6 mei he fakahoko ‘a ho ‘uluaki ongo huhu malu‘i mei he COVID-19.

‘Ilo fekau‘aki mo e ngaahi tu‘oni huhu malu‘i fakalahí

Ko e founga ‘o e ngāue ‘a e huhu malu‘i Pfizer

‘Oku fakafetu‘utaki atu ‘e he huhu malu‘i Pfizer ha pupunga fekau ke ne ako‘i ho sinó ki he founga ‘o ‘ene fakafepaki‘i ‘a e vailasi COVID-19. ‘Oku ako leva mei ai ho sinó ke ne ‘ilo‘i ‘a e vailasi COVID-19 peá ne ngāue‘aki ‘a e ngaahi nāunau malu‘í (antibodies) ke fakafepaki‘i‘aki ia. ‘Oku ta‘ofi ‘e he ngaahi nāunau malu‘í ‘a e vailasí mei ha‘á ne hū ‘o fakahangatāmakia ‘a e ngaahi sela (cells) ‘o ho sinó pea nau tokoni ai ke tāmate‘i ia.

Kapau te ke ma‘u ‘a e vailasi COVID-19 ‘i he kaha‘ú, kuo ‘i ho sinó ‘a e ngaahi me‘angāue totonu ke malu‘i ‘aki ia, pea ‘e si‘isi‘i ange ai ha‘o ala puke.

Ko e anga ‘o ‘emau ‘ilo‘i ‘oku ola lelei ‘a e Pfizer

Kuo ‘osi hoko ‘a e ngaahi huhu malu‘i COVID-19 ko e ngaahi huhu malu‘i ia kuo fakatotolo‘i lahi taha ‘i he ngaahi huhu malu‘i kotoa pē kuo ‘osi ngaohí.

‘Oku mau ‘ilo ‘oku ngāue lelei ‘a e huhu malu‘i Pfizer koe‘uhí he na‘e laui māhina ‘a e taimi na‘e sivi‘i fakafaito‘o aí ‘i ha kakai na‘e laka hake ‘i he toko 40,000 kimu‘a pea toki fakangofua ke ngāue‘akí. Na‘e fakahoko ‘i he ngaahi ‘ahi‘ahi fakafaito‘ó ‘a hono fakatauhoa ‘o e ngaahi ola ‘o ha kulupu huhu malu‘i mo ha kulupu ‘e taha na‘a nau ma‘u ha faito‘o fakangalingali pē pe placebo (vai māsima). ‘I he ngaahi ‘ahi‘ahi fakafaito‘ó, na‘e ‘ilo‘i ai na‘e ‘oatu ‘e he huhu malu‘i Pfizer ha malu‘i 95% meí he ngaahi faka‘ilonga ‘o e COVID-19.

Founga ‘oku mau vakai‘i ‘aki ‘a e tu‘unga malu ‘o e ngaahi huhu malu‘i ‘oku faka‘aonga‘í

Ko e Medsafe ‘oku faitu‘utu‘uni fekau‘aki mo e tu‘unga malu ‘o e ngaahi faito‘ó ‘i Nu‘u Silá. ‘Okú ne vakai‘i ‘a e ngaahi tohi kole kotoa pē ke ngāue‘aki ha ngaahi faito‘o fo‘ou, kau ai ‘a e ngaahi huhu malu‘í, ke fakapapau‘i ‘oku nau fakakakato ‘a e ngaahi tu‘unga fakamāmani lahi kotoa pē pea mo e ngaahi fiema‘u fakalotofonuá. Te ne fokotu‘u mai ke toki fakangofua pē ha faito‘o ke ngāue‘aki ‘i Nu‘u Sila kapau te ne a‘usia ‘a e ngaahi tu‘unga ko ‘ení.

Kuo foaki ‘e he Medsafe ha fakangofua fakataimi (mo ha ngaahi makatu‘unga) ki he huhu malu‘i Pfizer ke faka‘aonga‘i ia ‘i Nu‘u Sila. ‘Oku ‘uhinga ‘eni kuo fakangofua faka‘ofiisiale ia, ka kuo pau ke hokohoko ‘a hono ‘oatu ‘e he Pfizer ki he Medsafe ‘a e ngaahi fakamatala kuo nau tānakí mo e ngaahi līpootí ke fakahaa‘i ‘okú ne a‘usia ‘a ‘ene ngaahi makatu‘unga fakavaha‘apule‘angá.

‘E kei hokohoko atu pē ‘a hono vakai‘i ‘e he Medsafe ‘a e malu mo e ‘aonga ‘o e huhu malu‘í lolotonga ‘a hono faka‘aonga‘í. ‘Oku ne toe vakai‘i ‘a e ngaahi fakamatala ‘oku tānaki meí he hokohoko atu ‘o e ngaahi ‘ahi‘ahi fakafaito‘o ‘i māmaní, pea mo e ngaahi līpooti meí he kau ngāue fakapolofesinale ki he mo‘ui leleí mo e kakai kuo ‘osi huhu malu‘i.

Ngaahi uesia ta‘e‘amanekiná

Hangē ko e ngaahi faito‘o kotoa pē, ‘e ala lava ke ke ongo‘i ha ngaahi uesia ta‘e‘amanekina ma‘ama‘a pē ‘i he ngaahi ‘aho hili hono fakahoko ‘o ho huhu malu‘í. ‘Oku angamaheni pē ‘a e ‘asi ‘a e ngaahi me‘á ni, pea ko ha faka‘ilonga mai ia ‘oku ngāue ‘a ho sinó ke tau‘i ‘a e vailasí.

Ko e lahi taha ‘o e ngaahi uesia ta‘e‘amanekiná ‘oku ‘ikai ke fa‘a fuoloa pea ‘e ‘ikai ta‘ofi ai ha‘o ma‘u atu ha tu‘oni huhu malu‘i hono ua pe ko ha hoko atu ‘a ho‘o mo‘ui faka‘ahó. Ko e ngaahi uesia ta‘e‘amanekina ‘e ni‘ihi ‘e lava ke uesia fakataimi ai ha‘o lava ‘o faka‘uli pe ngāue‘aki ha ngaahi mīsini.

Ko e ngaahi faka‘ilonga ‘o e uesiá ‘oku lahi hono līpooti maí ko e:

  • mamahi‘ia pe pupula ‘a e feitu‘u ho sino na‘e fakahoko ai ho huhu malu‘í
  • ongo‘i hela‘ia pe tā vaivaia
  • langa‘ulu
  • felāngaaki ‘o e uouá
  • fakamokosia
  • langa ‘a e hokotanga hui
  • mofi
  • fakakulokula ‘a e feitu‘u na‘e fai ai ho huhu malu‘í

Ko e ngaahi uesia ta‘e‘amanekina ‘e ni‘ihi ‘oku fa‘a lahi ange ‘ene hoko hili hono ma‘u atu ‘a e huhu malu‘i hono ua.

Ngaahi uesia ta‘e‘amanekina ‘oku hoko ai ha ngaahi faingata‘á

‘Oku ‘i ai ‘a e ngaahi uesia ta‘e‘amanekina ‘oku hāhāmolofia ‘aupito ke hoko ka ‘oku nau toe faingata‘a ange.

Ko e myocarditis ko e fefulofulai ia ‘i he holisi ‘o e uoua ‘o e mafú pea ko ha uesia hāhāmolofia ia ‘o e huhu malu‘i Pfizer.

‘Oku lava ke kau ‘i he ngaahi faka‘ilongá ‘a e:

  • mamahi fo‘ou ki he fatafatá
  • nounou ‘o e mānavá
  • fetō‘aki/vave ‘a e tā ‘a e mafú.

Līpooti ‘o e ngaahi uesia ta‘e‘amanekiná

Te ke lava ‘o līpooti atu ha fa‘ahinga uesia ta‘e‘amanekina ki he CARM, Ko e Senitā ki hono Muimui‘i ‘o e Ngaahi Uesia Ta‘e‘amanekiná. Ko e CARM ko ha tauhi‘anga fakamatala ia fekau‘aki mo e ngaahi uesia ta‘e‘amanekina ki he ngaahi faito‘o mo e ngaahi huhu malu‘i ‘i Nu‘u Silá.

Lipooti atu ‘o ha uesia kovi (external link)

Ko hono fakamo‘oni‘i kuo ‘osi huhu malu‘i koe

‘Oku faka‘atā atu koe ‘e he uepisaiti My Covid Record ke ke vakai‘i mo kole ke ma‘u atu ho‘o ngaahi lekooti ki he huhu malu‘i mei he COVID-19, mo sio ki ho ngaahi sivi COVID-19 kotoa pē ne ke fakahoko fakamuimui tahá. Ko e tu‘asila ‘o e uepisaití ko e mycovidrecord.health.nz

‘I he uepisaiti ko‘ení, te ke lava ai ke:

  • Kole ha tatau ‘o e lekooti ki ho‘o ngaahi huhu malu‘i mei he COVID-19 - kau ai ‘a e ngaahi fika (batch), fika ‘o e huhu malu‘i na‘e fakahokó (dose number), hingoa mo e kautaha na‘a ne ngaohi ‘a e huhu malu‘í, pea mo ha ngaahi huhu malu‘i na‘a ke fakahoko ‘i tu‘apule‘anga pea ne ke kole ke tānaki atu ki ho‘o lekooti ki he mo‘ui lelei (health record). Kapau ‘okú ke fiema‘u ‘eni ki ha tokotaha kehe, telefoni ki he 0800 222 478
  • Kole ke ‘oatu ‘a ho‘o My Vaccine Pass - ko e lekooti faka‘ofisiale ki he tu‘unga ‘o ho‘o ngaahi huhu malu‘i mei he COVID-19 ke ngāue‘aki ‘i Aotearoa Nu‘u Silá ni. Te ke lava ‘o kole eni ma‘á u pe ki ha tokotaha kehe.
  • Kole ki ha Tohi Fakamo‘oni Huhu Malu‘i ki he Fefolau‘aki Fakavaha‘apule‘angá - ke fakamo‘oni‘i ‘aki ho tu‘unga huhu malu‘í ‘i tu‘apule‘anga. Te ke lava ‘o kole eni ma‘á u pe ki ha tokotaha kehe.
  • Vakai ki he ngaahi ola ‘o ho ngaahi sivi COVID-19
  • Fakahū ‘a e ngaahi ola mei ho‘o Rapid Antigen Test. Te ke lava ‘o tānaki ‘a ola ‘o hao sivi pe sivi ‘o ha tokotaha kehe.

‘Oku ‘ikai to e fiema‘u ‘e he Pule‘anga ke ngāue‘aki ‘a e My Vaccine Pass ke hū ki he ngaahi pisinisí, ngaahi kātoanga mo e ngaahi sēvesí. E kei lava pē ke fili ‘a e ngaahi pisinisí ke nau ngāue‘aki ‘a e My Vaccine Pass ka e toki lava ke hū ki ai kapau ‘oku ‘i ai ha ngaahi ‘uhinga fakamo‘ui lelei mo malu. Neongo ia, ko e pisinisi mo e ngaahi kautaha ‘oku nau fili ke ngāue‘aki ‘a e My Vaccine Pass ka e toki lava ke huú he ‘ikai lava ke nau ta‘ofi ‘a e fānau iiki hifo ‘i he ta‘u 12 mei he ‘enau hū atu ta‘e ‘i ai ha‘a nau My Vaccine Pass.

‘Ilo fekau‘aki mo e My Covid Record

Fakamatala lahi ange

Last updated: at