Te ora i te Karaka | Life at Orange

I te Karaka, he rerenga hapori o te KOWHEORI-19. Kei te nui haere nga mōrearea ki ngā hapori whakaraerae me te pēhanga i runga i te pūnaha hauora.

Mō te Karaka

I te Karaka, tērā ētahi herenga hei tiaki i ō tātou hapori. Ka taea tonu e koe ngā mahi o ia rā, pēnei i:

  • Te tūtakitaki ki ō hoa me te whānau
  • Te haere ki ngā kaupapa me ngā huihuinga
  • Te haere ki te hoko taputapu me te kai
  • Te haere ki ngā wāhi manaaki
  • Te haere ki ngā whare hauora
  • Te haere ki ngā whare ako kōhungahunga, ngā kura me te whare wānanga
  • Te hāereere
  • Te hūnuku ki tētahi whare hou

Kāore he tepenga mō te maha o ngā tāngata i rō whare, i waho hoki i te Karaka. Ko te mau maruhā tonu tētahi āhuatanga matua i te Karaka. Kua kore e hiahiatia te My Vaccine Pass.

Rapua ētahi atu kōrero mō ngā tautuhinga Karaka i te reo Ingarihi

Ngā maruhā i te Karaka

Ko te tikanga pai, me mau maruhā i ngā wā kei rō whare koe. Ko ngā wāhi kāore e herea ana, mēnā kei te kāinga koe, kei tō wāhi mahi rānei, ā, kāore i te anga atu ki te iwi tūmatanui. Ka akiaki pea tō kaituku mahi kia mau maruhā koe ahakoa kāore tō tūranga mahi i te anga atu ki te iwi tūmatanui.

E akiaki ana hoki mātou i a koe kia mau maruhā i ngā wā ka puta koe i tō whare. Tērā ētahi wāhi e herea ana koe ki te mau maruhā, pēnei:

  • i runga waka rererangi rāroto
  • i runga waka kawe tūmatanui
  • i ngā tēkehi me ngā waka kawe-tiri
  • i roto i nga pakihi hokohoko, hei tauira ngā hokomaha, ngā mōro, ngā kēmehi, ngā whare hinu me ngā whare ō rangaranga
  • i roto i ngā wāhi tūmatanui, hei tauira, ngā whare taonga me ngā whare pukapuka, engari kaua i ngā whare kaukau
  • i ngā whare whakaora kararehe
  • i ngā wāhi tūmatanui o ngā kōti, ngā taraipiunara, ngā tari kaunihera, kāwanatanga hoki, ngā kaiwhakarato ratonga pāpori me ngā Whare Pirihimana
  • i ngā wāhi tūmatanui e whakahaeretia ana e NZ Post Limited
  • i te wā e toro atu ana ki ngā ratonga tiaki hauora, hei tauira, ngā whare tiaki kaumātua. 

Me mau maruhā ētahi i te wā e mahi ana rātou - māna, kua whakawāteatia.

Me mau i tētahi maruhā ā-rongoā mēnā e mahi ana koe:

  • i ngā wāhi manaaki
  • i ngā pakihi tūtata ki te tangata, hei tauira, mēnā he kaikuti makawe koe
  • i tētahi kaupapa (kia mōhio mai, i ngā huihuinga, e herea ana anake ngā kaimahi ki te mau i ngā maruhā noa)

Kua kore e herea ana te mau maruhā i ngā wāhi kei waho, ahakoa te tautuhinga rama toru. Ka uru ki tēnei ngā wāhi tūnga pahi, tereina rānei kei waho. 

Me takahuri ngā taura o te maruhā e piri ana ki tō kanohi i ngā taringa, māhunga rānei. Ko te tikanga o tēnei, kua kore e whakaaetia ngā kāmeta, ngā aikiha, ngā tīhāte rānei hei ārai kanohi.

He tohutohu ki te hunga kāore e āhei ki te mau maruhā

E mōhio ana mātou kāore pea e āhei ētahi tāngata hauā, raruraru hauora rānei, te mau maruhā.E kore pea e mārama te kite atu i te take o te whakawāteatanga. Nō reira kia māhaki.

Mēnā he whakawāteatanga tōu, kaua e māharahara ina pātai tētahi pakihi, kaimahi rānei ki a koe mēnā e taea ana e koe te mau maruhā. Ko tāna noa he whakarite i tō haumarutanga, me ō ētahi atu.Kāore i te tika kia pātai te pakihi, te kaimahi rānei ki a koe i te āhua o tō hauātanga, tō mate rānei. Engari, he tika ana kia tirohia e ia tō tohu whakawātea i te kore mau maruhā. 

Ngā tepenga tāngata i te Karaka

Ka taea e koe te whakahaere, te haere rānei ki tētahi huihuinga i te Karaka, hei tauira, te tūtakitaki hoa, te whakahaere mārena, te haere ki te karakia.

Kāore he tepenga mō te maha o ngā tāngata i rō whare, i waho hoki i te Karaka. Ka uru ki tēnei ngā taiao manaaki, hokohoko, mātauranga me ngā wāhi mahi.

Ngā whakaritenga kano ārai mate

Kua kore e hiahiatia te My Vaccine Pass. Heoi kei te pakihi te tikanga ki te whakamahi tonu, kāore rānei.

Ka mau tonu ngā whakaturetanga kano ārai mate a te kāwanatanga i ētahi rāngai mahi i te mea he pānga auau ngā kaimahi i ēnei wāhi, ki te hunga e mōrearea ana kei pā te mate taumaha o te KOWHEORI-19, he nui ake rānei te mōrearea o te pānga ki te KOWHEORI-19.

Ngā kano ārai me te mahi

Te hāereere

Ka taea e koe te haere ki ngā wāhi katoa e hiahia ana koe, ahakoa te take, i te Karaka.

Mēnā e whakarite ana koe ki te haere:

  • Kaua e haere mēnā e māuiui ana koe.
  • Kaua e haere mehemea kua kīia koe kia noho taratahi i te kāinga.

Mēnā kei te haere koe ki tētahi rohe e rerekē ana ngā whakaritenga rama toru, me whai koe i ngā tohutohu mō taua wāhi i tō taenga atu.

Mēnā ka kitea e pāngia ana koe e te KOWHEORI-19 i te wā e ngaro atu ana koe i te kāinga, me noho taratahi i taua wāhi e noho nā koe. Me whakarite koe i tētahi mahere ina tūpono noa tēnei āhuatanga. Māu tonu e utu i tō noho ki te noho taratahi i a koe e hāereere ana.

E herea ana te mau maruhā i runga i ngā waka kawe tūmatanui katoa, i ngā ratonga waka tiri hoki, māna, ka taea e koe te noho i waho (hei tauira, te rahoraho o te kaipuke).

Kāore he herenga tū tīrara i ngā ratonga waka kawe, i ngā taunga rererangi rānei, ngā teihana tereina, ngā teihana pahi rānei.

Me whai tonu i ngā ritenga hauora hei tiaki i a tātou katoa

Whakapōturitia te rerenga o te huaketo mā te whai i ngā ritenga hauora. 

  • Noho kāinga mēnā e māuiui ana
  • Horoia ō ringa, whakamahia rānei te patuero
  • Me mare, matihe rānei ki tō tuke
  • Me auau te horoi, te patuero rānei ngā papa tiri
  • Me whakapai ake i te kōhauhau
  • Kia tawhiti tonu te tū i ētahi atu mēnā ka taea

Te tautoko

Te āwhina i a koe e noho taratahi ana i te kāinga

Tērā pea he āwhina e wātea ana ki a koutou ko tō whānau i a koe e noho taratahi ana i te kāinga nā te KOWHEORI-19.

Te āwhina i a koe e noho taratahi ana i te kāinga

Tautoko KOWHEORI-19 mā ngā kaituku mahi

Ka taea e koe te tono pūtea tautoko hei āwhina ki te utu i ngā moni whiwhi a ō kaimahi, otirā i a koe tonu mēnā ko koe tonu tōu ake rangatira.

Tautoko KOWHEORI-19 mā ngā kaituku mahi | Te Hiranga Tangata (external link)

Mēnā kei te māuiui koe, me whakatā rānei i te mahi nā te KOWHEORI-19

Ka taea pea e Te Hiranga Tangata te āwhina i a koe mēnā kei te hiahia tautoko i a koe e noho taratahi ana i te kāinga, te āwhina rānei i tō kaituku mahi ki te utu i a koe mēnā kāore e taea e koe te mahi nā te KOWHEORI-19.

Mēnā kei te māuiui koe, me whakatā rānei i te mahi nā te KOWHEORI-19 | Te Hiranga Tangata (external link)

Te āwhina mā koutou ko tō whānau i te wā o te KOWHEORI-19

Rapua he aha ngā tautoko tāpiri e wātea ana ki a koutou ko tō whānau hei utu i te kai, ngā rawa waiwai, te hauora hinengaro me te oranga hoki.

Tautoko mā te tangata takitahi me ngā whānau

Last updated: at