Vosa Vakaviti | Fijian

Na itukutuku ena vosa Vakaviti me baleta na noda qarava ko Niusiladi na mate na COVID-19.

Veika mo kila qai cakava 


Mo tiko ga e vale kevaka o sega ni bula vinaka. Kevaka o iko se dua tale ena nomu vuvale e tauvi koya e 1 se vica vei ira na ivakatakilakila oqo, e dodonu me vakadikevi vakatotolo e na kena daramaki na tolo ni vauvau ena ucuna se na rapid antigen test (RAT): 

  • savu ni ucu

  • mosi ni tilotilo 

  • vuvu 

  • tubu na ivakarau ni katakata 

  • lualua 

  • coka ni kete 

  • mosi ni ulu 

  • sega ni boica rawa na ka se vakila na ikanakana ni kakana 

  • leka ni icegu. 

E bibi mo vakadeitaka ni sa veirauti vinaka na iyaya ni veidikevi ena kena daramaki na tolo ni vauvau ena ucu na RATs era tiko e vale kevaka e mani tauvimate e dua na lewe ni vuvale qai gadrevi me dikevi ke tiko vua na mate. E soli wale na iyaya ni veidikevi ni RAT ena loma ni yabaki taucoko qo ni 2023. Ena rawa ni o kila na vanua mo lai taura mai kina na iyaya ni veidikevi ni RATs kei na iubi ni gusu kei na ucu ena nodratou website na tabana ni bula, se ena nomu qirita na 0800 222 478 qai digitaka na 1. 
 
Dikevi ena COVID-19
 
Mo nanuma mo tukuna na macala ni nomu vakadikevi ena RAT ena My Covid Record, se qirita na 0800 222 478 qai digitaka na 1 me rawa ni vagolei iko ina veivuke kei veidusimaki o gadreva.  
(external link)

My Covid Record (external link)

Tiko vakatikitiki

Na tiko vakatikitiki e dua gaunisala bibi me tarova na kena tete na manumanu ni mate. 
 
Keitou vakatura mo na tiko mada vakatikitiki me 5 na siga kevaka e dikevi ni tiko vei iko na COVID-19, ke sega mada ga ni bibi sara. Mo na tiko vakatikitiki ena gauna ga e sa vakadeitaki kina ni sa tauvi iko na mate se o vakila na ivakatakilakila ni mate, se o koya ga e liu vei rau. Qori e kena ibalebale ni o na sega ni lai cakacaka se vuli. 
 
Sala mo tiko kina vakatikitiki vakataki iko
 
Kevaka o nanuma mo na biubiu e vale ena loma ni 5 na siga, e bibi sara mo qaqarauni mo kua kina na vakadewa na COVID-19 vei ira eso tale. E dodonu mo tokara na iubi ni gusu kei na ucu ena gauna o biubiu kina mai vale. E sega ni dodonu mo: 

  • sikova na itikotiko era qaravi kina na tauvimate (vakavo kevaka o goleva na veiqaravi vakavuniwai)

  • sikova e dua na itikotiko ni veiqaravi vei ira na itabaqase

  • veitaratara kei na dua e rivarivabitaki ni rawa ni tauvimate bibi ena COVID-19. 

Mo na veivosakitaka na nomu lesu e vanua ni cakacaka kei na nomu itaukei ni cakacaka se kei qasenivuli iliu ena nona lesu i vuli o luvemu. Ena rairai vinakata na itaukei ni cakacaka kei na koronivuli eso tale na qaqarauni. 
 
O sa rawa ni tomana tale na veiqaravi o dau cakava kevaka e sa mai oti na ivakatakilakila ni mate o qai bulabula vinaka tale. Me vaka ni o se rawa ni vakadewataka tiko ga na mate ena loma ni 10 na siga, keitou vakatura mo tokara e dua na iubi ni gusu kei na ucu kevaka o na veisiko: 

  • ina itikotiko era qaravi kina na tauvimate (vakavo kevaka o goleva na veiqaravi vakavuniwai)

  • ina itikotiko ni veiqaravi vei ira na itabaqase 

  • vua e dua e rivarivabitaki ni rawa ni tauvimate bibi ena COVID-19. 

iUbi ni gusu kei na ucu

Na tokari ni iubi ni gusu kei na ucu e se gaunisala bibi tiko ga ni kena tarovi na mate e dewa ena weli kei na wai ni yago, wili kina na COVID-19, vakauasivi ena veivalenibula kei na itikotiko era qaravi kina na vakaleqai na ituvaki ni yagodra.  
 
E vakaturi mo na tokara na iubi ni gusu kei na ucu ni o goleva na veiqaravi vakavuniwai. 
 
Yalovinaka mo muria na lawa ni valenibula ena kena tokari na iubi ni gusu kei na ucu ena gauna ni veisiko, o na rawa ni kerei tale ga mo tokara na iubi ni gusu kei na ucu ena veivanua e valenibula mera taqomaki kina o ira e ririkotaki na kedra ituvaki vakatauvimate. 
 
Tokari ni iubi ni gusu kei na ucu
 
Na iubi ni gusu kei na ucu kei na veidikevi ni RATS sega ni saumi sa vakarautaki tu ena vanua era rawa ni lai kau mai kina. 
 
Mo raica e dua e voleka vei iko | Healthpoint (external link)

Veitaratara kei na Vuvale

Kevaka o iko, se dua na lewe ni nomu vuvale, e dikevi ni tauvi koya na COVID-19, era na rivarivabitaki tale ga na vo ni vuvale nira rawa ni tauvimate. Keitou vakatura vei ira kece na veitaratara ena matavuvale mera tomana tiko ga na kena dikevi e dua ena RAT mai na gauna sa kune kina vei koya na lewe ni vuvale era veitaratara na COVID-19. 
 
O na kilai ni o dua na veitaratara kei na vuvale kevaka o vakaitikotiko kei na dua, se tiko kei na dua e tauvi COVID-19 ena 1 taucoko na siga se bogi (sivia e 8 na aua). O ira na veitaratara kei na vuvale mera dikevi e veisiga me 5 na siga ni vakayagataki na veidikevi ni RAT.  
  
Veitaratara kei na Vuvale
 

Last updated: at