Pokotiaga o te COVID-19 suki puipui | Side effects of COVID-19 vaccines

Toe salasala atu e uiga ki pokotiaga o suki puipui mo mea e ‘tau o fai manafai e pokotia koe iei.

Te suki puipui o te COVID-19 e se ‘togi, e tuku matala ki te tino e manako o suki, kae avanoa ki soose tino i Niu Sila tela ko 12 io me silia atu.

Asi ki Fakamauga Toku Suki Puipui (Book My Vaccine), io me telefoni ki te Healthline o te Suki Puipui o te COVID o fakamau tou igoa.

Pokotiaga masani

E pela loa mo vailakau katoa, e mafai o fakafeagai mo koe naai pokotiaga e feoloolo 1—2 aso mai tua o te faiga o tau suki puipui. Te mea nei se mea masani, kae se fakaasiga me i tou foitino e tauloto ne ia o taua atu ki te manu masaki.

Te lasiga o pokotiaga e se leva kae e se taofi foki ne latou koe mai te faiga o tau suki puipui i te lua o taimi io me ko te fakasokoga o au mea e masani fai i aso takitasi. Nisi pokotiaga ko te mafai o tai pokotia tau fakateletele io me ko te fakaaogaaga o masini.

A pokotiaga masani e lasi te lipoti mai ko:

  • mae io me e fula a te koga ne suki
  • lagona te fita io me vaaivai
  • Ulu‘mae
  • ‘mae ga‘kano
  • fakamakaliilili
  • mae sokoga
  • fiiva
  • faka‘kula te koga ne suki
  • taitailua.

Nisi pokotiaga e lasi te lavea mai tua o te faiga o te suki i te lua.

Pokotiaga e se masani o poko kae e faigata o tupu — Minisituli o te Ola ‘Lei (external link)

Kafai koe e logologosala, e mafai ne koe o:

  • tuku se laugatu moko, kae siu io me se katiaisa i te koga ne suki ki se taimi toetoe
  • fakamalōlō kae lasi te inu ki meainu
  • inu ne paracetamol io me ne ibuprofen.

Mafea e sala ei ki se fesoasoani

Kafai e tai ‘mafa tou loto io me tai logologo sala koe mai tua o tau sukiga, faipati ki tou tokita io me ki se tino galue o te ola ‘lei, io me telefoni koe ki te Healthline i te 0800 358 5453.

Kafai e ‘mafa tou loto e uiga mo tou saogalemu, telefoni ki te 111. Fakailoa ki a latou ia koe ne fai tau COVID-19 suki puipui ko te mea ke mafai ne latou o iloilo koe faka‘lei.

Fakailoga me se talia ne te foitino

Fakailoga faka‘lasi me se talia ne te foitino e tupu loa kae e maua gataa kii.

Kafai ne maua ne koe ne fakailoga faka‘lasi me se talia ne te foitino io me ne se talia i te taimi foki eiloa tena ki soose suki puipui io me se suki i taimi ko teka, fakailoa ki te tino e fai ne ia te suki puipui manafai ko oko koe ki kona ki tou taimi e fai iei tau suki puipui.

Kafai e isi ne fakasaega i te faiga o tau COVID-19 suki puipui, a te tino galue o te ola ‘lei e tena i kona ke onoono faka‘lei ki a koe kae ke fakamautinoa me e ‘lei loa koe.

Lipotiga o pokotiaga

Te Centre for Adverse Reactions Monitoring (CARM) se fakamauga o fakamatalaga e uiga mo fakasaega faka‘lasi (pokotiaga) ki vailakau io me ko suki puipui i Niu Sila.

CARM e onoono ki fakamatalaga konei ke lavea soose fakalavelave ke fesoasoani ki te saogalemu o fakaogaaga o vailakau e ave ne tokita ki tua i tino. 

Kafai e manako koe kiei, e mafai ne koe o lipoti a ou pokotiaga. Te lipotiga o ou pokotiaga ka faopoopo ki fakamauga o fuainumela e puke mai te lalolagi, kae e fesoasoani ke iloa a fakailoga i Niu Sila mo soose mafai o pokotiaga ki te saogalemu.

Lipoti au pokotiaga ki te CARM (external link)

Pokotiaga ne lipotigina i Niu Sila (external link)