Nā tui puipuia ma tau gāluega | Vaccination and your job

Ko te tui puipuia ki te COVID-19 e hē totogia, e āvanoa foki ki tagata uma lele i luga o Niu Hila e taki 12 tauhaga te mātutua ma ova atu.

Ahiahi ki te Book My Vaccine, pe telefoni ki te COVID Vaccination Healthline ke fakatonu hō āvanoa.

Ko te lahiga o nā gāluega i Niu Hila e mafai ke fakataunuku i te taimi nei e ni tino ko heki faia ō lātou tui puipuia.

Hakili pe ko ni ā te tutupu kāfai ko te fakatinoga o nā tiute e fai e koe e tatau ke fakatino oioti e he tino gālue kua uma te fai o tona tui puipuia ke teteke ai te COVID-19.

E tatau tō pulegāluega ke puipui nā mea e patino lava ki a te koe

E hē mafai e tō pule gāluega oi fōki ō fakamatalaga tui puipuia ki iētahi tino, vaganā e fakataga e koe ke fōki, pe i ei he fakatagaga i lalo o te Tūlafono Puipuia o nā Fakamatalaga Tōtino (Privacy Act).

Ko koe e hē tau fakailoa ki tō pule gāluega pe nā fai tō tui puipuia pe heai. Kāfai e filifili e koe ke nahe faia hō tui puipuia, e hē tau fakailoa e koe ki ei te mafuāga.

Kāfai ko ō tiute i te gāluega e tatau ke fakatino e he tino kua uma te fai ona tui puipuia kae e hē kē fakailoā te tūlaga e i ei ai e heki faia hō tui puipuia, e mafai e tō pulegāluega ke kikila atu ko koe ko he tino e heki faia hona tui puipuia, kae e tatau ke fakailoa atu e ki lātou kāfai e vēna te lātou kikila.

Kāfai ko ō tiute i te gāluega e tatau ke fakatino e he tino kua uma te fai ona tui puipuia

Kāfai e mafaufau tō pulegāluega e i ei ni gāluega e tatau ke fakatino oioti e ni tino kua uma te fai nā tui puipuia, i luga o nā aiaiga faka te ola mālōlō ma te haogalēmū, e tatau ke fai muamua he lātou hukehukega ki te tūlaga e ōno pipihi ai te COVID-19 i te gāluega. Ko te hukehukega tēnei e tatau ke fakatino fakatahi ma te kaufaigāluega, te fakalāpotopotoga iuni (union) ma iētahi tino lagolago.

Ko he hukehukega āgai ki nā fakapokepokega e tatau ke mātau:

  • te tūlaga e ōno faigōfie ai te kaufaigāluega ke pihia i te COVID-19 i te taimi e fakatino ai nā tiute
  • te tūlaga fakahētonu e ōno tutupu mai ai - fakatakitakiga, pēhi te fāmai i te komiuniti.

Ko te matāgāluega e igoa ki te WorkSafe, e lahi atu a lātou taki auiliili agai ki nā hukehukega fakapokepokea mo ni fakahētonu e ōno tutupu.

Hukehukega pe tatau ona fakatino oioti ni gāluega e ni tino kua uma te fai o ni tui puipuia (external link)

E apalai lava nā manakoga o te tūlāfono tau gāluega, e aofia ai:

  • fai ni hūiga ki te mataloa ma nā aiāiga o nā gāluega i he māliliega
  • fakatalanoa i luga o ni tūlaga fakamāoni
  • nahe faia ni faiga hē lelei ki te kaufaigāluega i luga o nā tūlaga pe kua fai ni tui puipuia pe hēai
  • nahe faia ni fakatinoga e ōno fakaalofa ai ni kaufaigāluega i luga o nā tūlaga pe kua fai ni tui puipuia pe hēai.

Faigāluega i he alāvaka fakapokepoke lahi pe ko nā fale fakapitoa e nonofo kehe ai (Managed Isolation and Quarantine - MIQ)

E ui lava ko nā tui puipuia e hē fakamālohia ke fai, ma e pule foki lava te tino ke filifili kāfai e fofou ki te tui puipuia COVID-19, ko nā gāluega uma lele e fakatino i loto o nā MIQ pe ko nā alāvaka fakapokepoke lahi, e tatau ke fakatino e ni tino kua uma te fai ō lātou tui ke teteke ai te COVID-19. Ko te mea tēnei e aofia ai te kaufaigāluega a te mālō i nā malae vakalele lalahi, nā uafu ma luga o nā vakalele.

E i ei nā tūlaga e mafai ke i ei ni fakatagaga ki te mea tēnei. Fakatakitakiga, e mafai e he tino e heki faia hona tui puipuia ke fakataga ke fano pe fakatinogia ni gāluega e ōno fakahao ai pe puipuia ai he ola e ō he tino, pe i luga o ni tūlaga tau te ola mālōlō ma te haogalēmu; pe e i ei he fakatagaga pe fakatonugia i te tūlāfono.

Nā manakoga tau te tui puipuia mō te kaufaigāluega iēia i nā alāvaka e fakapokepoke lahi

E fofo vēhea he tauhūai

Kāfai ko koulua mā tō pulegāluega e hē mālilie pe ko nā gāluega fakapitoa e tatau ke fakatino oioti e he tino kua uma te fai o tona tui puipuia, e mafai e koe oi fakafehokotaki te tautuaga a te Early Resolution Service. E maua ai te āvanoa ke i ei he tūlaga ke fofōgia ai ma fakatalanoa nā matākupu

Early Resolution Service (external link)

Mo ni iētahi fakamatalaga

Nā tui puipuia o te COVID-19 ma nā gāluega — Employment NZ (external link)