Ka vḁi ne COVID-19 la garue tapen | How the COVID-19 vaccine works

Vḁi ne COVID-19 kat a‘noa tӧg ‘e ra, ma säe ofrḁu se le‘et ma ‘e Niu Sirḁgi ne fḁu 12 se rere ka pā teak ‘e vḁi ta.

Sḁkior se Book My Vaccine, ne heʻ se COVID Vaccination Healthline la fḁi ʻou av het se teak ne vḁi ta.

Vḁi ne COVID-19 kat a‘noa tӧg ‘e ra, ma säe ofrḁu se le‘et ma ‘e Niu Sirḁgi ne fḁu 12 se rere ne pā teak ‘e vḁi ta.

‘E avat ne ‘äe la kō, ‘äe hḁiasoag la matḁ‘ua ‘äea ma a‘jeamjeman raksa‘ ne la forås‘ḁkia COVID-19 se ‘ou kḁunohoag ta, kḁumane‘aga ma pure‘aga.

‘E avat ma ne ‘äe teak ‘ou kōa‘ ‘atakoa ‘äe a‘jeamjeman mamḁr ne ‘ou la pō a‘raksa‘ ‘e ‘af‘af ta.

Garue ne vḁi ta la rak‘ḁkia se ‘ou foro la ‘inean ma pelu‘ḁkia ‘af‘af ta.

‘E ut te‘is ‘äe la räe te‘ ne rogrog pumuḁ ‘atakoa hün se gargarue ne vḁi ta.

Vḁi ne hat se väeag te‘is mRNA

Vḁi te‘is Pfizer iḁ mou se väeag vḁi te‘is mRNA. ‘E laloag ne vḁi te‘is täe häe sio tē te‘is "genetic code", iḁ faka se rogrog mou se väeag pumuet ‘e ‘af‘af te‘is SARS-CoV-2 (COVID-19) ne he‘ ‘spike protein‘. Spike proteins tä faka se tē kōkō riri‘ ne forås ‘e rer ne utut ne ‘af‘af ta noho e.

‘E avat ma ne ‘äe teak ‘e vḁi ta, ‘ou foro täla sḁkior se tē te‘is "genetic code" ma täe la fup‘ḁkim tē riri‘ ne hḁiḁriḁg pḁu ma spike protein ka ne kat mamḁr ra se ‘ou foro.

Tekäe fakforot ne garue la pärea ‘äe ‘e ‘af‘afa (immune system) täla rak la sakiroa ma ‘inean kelkeleag ma ruerue ne spike protein ‘i ma täla pelu‘ḁkia ‘af‘af te‘is COVID-19. Tekäe te‘is ‘inea se‘ ma ne iḁ kop la pelua ‘af‘af ta la ‘af‘af ‘la se forås ‘e ‘ou foro.

Tē te‘is genetic code ne leum ‘e vḁi ta täla huḁr‘åk ma ‘ut‘åk pḁu ‘e ‘ou foro. 

Tē pumuḁ ne noj la ‘inea hün se väeag vḁi te‘is mRNA

Vḁi ta kat pō ‘e ra la nā se ‘äea COVID-19

Vḁi ne mRNA kat ‘es ra ‘e ‘af‘af ne ho‘im COVID-19, ne ta kḁinag ‘af‘af hoi‘ḁkit ne noh måür la‘ mo, ne atia ne tokana ‘e garue.

Vḁi ta kat täe ra se ‘ou DNA ta

Vḁi ta kat täe ra ne hḁisok‘ḁkiḁg ma ‘ou DNA ta ne genes. Vḁi t‘eis mRNA kat sur ra se ‘ut te‘is nucleus of the cell, te‘is utut ne ‘ou DNA noho e.

Kḁinag vḁi ‘i mRNA kamat fup‘ḁkim ma roa ka sir‘åk fḁu saghul his våh

Kḁinag vḁi ‘i mRNA fup‘ḁkim hün se hḁigarueag ‘on famör ma hanuḁ tūtū ‘e rån te‘is.

Famӧr ne sḁkior tē rak ma garue se kḁinag vḁi ‘i mRNA ma sir‘åk fḁu saghul his våh. Garue te‘is hat tape‘ ma rakot se vḁi ne la pelua raksa‘ ne maså‘ ta, ‘af‘afat ne leum ‘e rḁmu (Zika), ‘af‘afat ne leum ‘e kḁmia ne hӧl‘åk ‘e ‘oris itoke se famori (rabies) ma cytomegalovirus (CMV).

Famӧr poto (scientists) ne sḁkior tē ‘io hӧ‘ se te‘ ne ‘af‘af ne ‘e kḁuḁg ‘af‘afat ne mou se coronavirus fak se SARS ma MERS. ‘E avat ma ne famӧr pot ‘i räe ne kḁinag ‘af‘af te‘is coronavirus tä ho‘im COVID-19, iris ao pot mij pḁu sal fo‘ou te‘is technology la iof‘åk se COVID-19.

Kop ma technology iḁ sal fo‘out, vḁi te‘is la‘ se salat ne tatḁu ma te‘ ne vḁi ‘atakoa ne tore ‘oris kop la sḁkior ma a‘fumou‘åk fak foh ‘atakoa.

Hat tape‘ ma te‘ ne garue ne kop la ås‘åk ‘atakoa (clinical trials) ‘e ta vḁit la hḁiasoag la rak‘ḁkia ‘on la ‘es‘ao ma lelei ne vḁi te‘is la pärea måür ‘on famori. Vḁi te‘is Pfizer täe a‘es‘ao‘åk ‘e ut tūtū‘atakoa ne rån te‘ ma la noh sok‘åk garue te‘is ma la matḁ‘ ‘on ‘es‘ao m alelei ne vḁi te‘is la pärea måür ‘on famori.

Last updated: