ʻOs nohnoho ʻe Tohige tē ʻon Folu (3) | Living at Level 3

Nōnō ka ʻӓe pō ‘e maså‘ ta ne fakʻioag ne ʻafʻaf teʻis COVID-19 noʻom, figalelei ma fūʻ ʻe ou hanue ta ma heʻ se Healthline ʻe sal ne kat aʻnoa tӧg ʻe ra ʻe 0800 358 5453; ne ʻou tḁk ta ne tes tӓe iḁ ʻea ʻe hün se ʻafʻaf teʻis. Ma se maoʻåk ne kat tӧg ʻe ra nōnō ka ʻäe pā kelʻåk la sḁkiroa ne ʻäe pō ʻe ʻafʻaf teʻis.

Nōnō ka ta tēet la sok a‘ferehit, he‘ mij pḁu se 111.

ʻE Tohige tē ʻon Folu ʻӓe kop pḁu la:

  • Noh väevā la hḁiatḁuḁg ma mīta he ruḁ ʻe av ne iris hoto e ʻe oris nohoga,
    ma mīta het ʻe ut garueaga.
  • kḁp‘åk ta hḁ‘ ut het la fḁua ‘ou ‘isu ma nuju ‘e av ne ‘äe hӧt ‘e sal ne hoa‘ tӧg sal ofrḁu, hӧt ‘e ‘ahḁifere, motoka ne hoa‘ tӧg sal ofrḁu (taxi) ne av ne ‘äe hӧt ma ta le‘ hoi‘ḁkit (ride-share), ‘e ut garueag ne mou se maj ne måür fakforo ma pesnese ma kampanē ne noh säe la‘ mo. Ma tē leleit la kḁp‘åk ta hḁ‘ ut het la fḁua ‘ou ‘isu ma nuju ‘e av ne noanoa la noh väevā ma ta le‘ hoi‘ḁkit.
  • Sor ʻou siʻu ma aʻmamas aʻlelei pḁu ʻe teʻ ne ava.
  • Noh matḁʻ la afʻåk teʻ ne ut tūtū ne ʻӓe laʻ sin ma famör ne ʻäe hḁipōag ma. Aʻesʻaoʻåk ʻe NZ COVID Tracer app, ne Covid-19 tracer booklet, ne fåʻ ma aʻfåk ut tūtū ne ʻäe laʻ sin ʻe ta laloag puk het.

Nōnō ka ʻӓe ʻafʻaf, ma nōnō ʻe ʻou hanue ta. Se laʻ se garue ne rako. Se hḁisuliḁg ne hḁiʻopoag ma ta leʻ hoiʻḁkit.

Nōnō ka faksorʻḁkim ma rakʻåk ne ʻäe kop la noh pūʻatā ma ʻe foh fak matanitū ʻӓe kop la aʻsok mij pḁu teʻ ne tē ne rakʻḁkim.

Nōnō ka ʻӓe kelʻåk hün se COVID-19, ʻӓe kop la tḁupir se foho ma fuʻ ʻe ʻou hanue ta la noh pūʻatā se av het ne ʻäe la pō ʻou aierʻḁkiget ne ʻӓe kat pō ʻe ra ʻe ʻafʻaf teʻis.

Sḁkior se ut teʻis la pō rogrog ne mou se COVID-19 ma fakiʻoag ne ʻafʻaf ta

Sḁkior se ut teʻis la pō rogrog ne mou se ʻou la kelʻḁkit ʻe rēko ʻafʻaf ta

Sḁkior se ut teʻis la pō rogrog ma ʻamnåk ne mou se Bluetooth tracing

Soʻo ne katoʻaga

Famori la pō seʻ ke la hḁiʻopag, ka la heleʻ ma ʻe famör saghul, la aʻsokoa sū aʻlele, aragvaka ne fḁmuḁg ala. Foh ne noh väevā ma teʻ ne foh ne mou se av ne la hot se taf kop la noh aʻesʻaoʻåk`.

ʻE Tohie tē ʻon Folu, foho aʻmahʻåk ne ʻäe kop la nōnō ma ʻe laloag ne ʻou kḁuʻḁpiḁg ta ʻe av ne ʻäe kat garue ra ma ʻe av ne rako vḁhi. ʻÄe la pō tapeʻ ma la sokʻåk ʻou kḁuʻḁpiḁg ta se:

  • se ʻou kḁinag ma kḁunohoag ne ʻel pḁu se ʻäe
  • hoʻam leleaʻ garue ne la matḁʻ se famӧr mamfua, ne
  • hḁiasoag se famӧr ne noh pūʻatā

Iḁ tē pumuet la ʻäe la matḁʻ ma pärea ʻou kḁuʻḁpiḁg ta. Matḁʻ la ʻe avat ne ʻäe la aʻofrḁu ʻou kḁuʻḁpiḁg ta, ʻäe ma famör ne ʻäe la surʻḁkim la noh pär ka ū ʻe ʻafʻaf ta ma noh måür lelei.

Hḁʻ ut het la fḁua ʻou nuju ma isu ne mask heta

A‘ne‘ne‘åk fak foh vahia kop la kḁp‘åk ta hḁ‘ ut het la fḁua ‘ou isū ma nuju:

  • ‘e sal ne hoa‘ tӧg sal ofrḁu, ma te‘ ne ut ne la tår se sal ne hoa‘ tӧg sal ofrḁu, fakse ut ne la tår la hӧt se ‘ahḁi la‘ uḁf ta ma ut ne la tår pasa
  • ‘e av ne la la‘ se ut garueag ne maj ne måür fakforo
  • ‘e ut ne pesnese ma kampanē ne ut garueag ne noh säe se famori ma la hḁikḁinagag ma famori, hat tape‘ ma koroa ne tӧg‘åk tē se nohnoh ‘on famori, koroa ne tӧg‘åk vḁi se ‘af‘af fakforo ma rī hahalag pensini se motoka.

Kḁp‘åk ta hḁ‘ ut het la fḁua ‘ou isū ma nuju a‘ne‘ne‘åk tape‘ ma la a‘es‘ao‘åk ‘e av ne la rou ‘ou hanue ta la hot se ta utut.

Sḁkior se ut teʻis la pō rogrog ma ʻamnåk ne mou se masks ne kḁpʻåk ne hḁʻ la fḁua ʻou isu ma nuju

Rako ʻe Tohige tē ʻon Folu

Ut rakoag ʻon lӓʻririʻ pḁu, ut rakoag ʻon lӓʻriri fḁu fol se liḁm ma ut rakoga tӓ sӓe hoiʻåk se teʻ ne lӓʻririʻ ʻon famӧr ne kop la hӧʻ se garue ʻe ut garueag ne matanitū aierʻåk la sӓe. Ut rakoga noh pär ma ū me leleʻa la pō la hӧʻ se rako.

Ruerue ʻe laloag ne hanuḁ noho ma pureʻaga

ʻOs ruerue ʻe laloag ne pureʻaga ma hanuḁ noho ʻe Tohige tē ʻon Folu tä aʻnoanoa vahia.

Famori ʻoris la surut ma hotot ʻe ta pureʻagat ne täe ʻe Tohige tē ʻon Folu, hün se ʻamnåk ne kat aierʻåk fakfoh ra, aʻnoanoa våh. ʻAmnåk teʻis la hḁiasoag la fuʻḁkia forås ne ʻafʻaf teʻis. ʻÄe kop la farʻåk hoiʻåk ta ʻou aierʻḁkiget se ʻou ruerue ʻe av ne ʻäe pā laʻ se ta pureʻag hoiʻḁkit ʻe rēko Tohiga ʻe teʻ ne ut tūtū. 

Ut ne säe ofrḁu se famori

Ut ne säe ofrḁu se famori kat aierʻåk fak foh ʻe ra la säe ma kop pḁu la pā. Ut ʻi hat tapeʻ ma rī nāag puk hathata, ut ne matḁʻ se koroa ne av ta, rī keleag mḁlu, rī ʻāteaga, ut ne ӧs foro, tḁn kakḁuga, märåʻ maneʻaga ma makete.

Av teʻis ʻeagke avat la ʻit la kamatan ta ʻamnåk ne ruerue foʻout, ne aʻsok ta tēet ne la aʻvavhinaen ʻot la pōag ne ʻafʻaf teʻis ne forås ne ʻafʻaf teʻis se ʻot kḁuʻḁpiḁg ta. ʻÄe la pō seʻ ma la aʻsok ta kḁinag maneʻat ne ös forot ʻe utut ne ʻel se ʻou nohoag ta ʻe ta salat ne kal aʻvavhiḁn ra pōag ne forås ne ʻafʻaf ta.

Ut garueaga ma pesnese

ʻE Tohige tē ʻon Folu, ma ʻon foh aʻmahʻåk våh la matḁʻua famӧr garue ʻe ut garueaga, aʻjeamjeam leleaʻ garue ʻoris la hḁiʻeleag ma hḁisuliḁg ma famӧr ne leuf se ʻoris utgarueaga ma hḁiasoag la fuʻḁkia forås ne COVID-19. ʻOtomis aʻhäe la lelei seʻ la leleaʻ garue la garue ʻe hanue ta nōnō ka la vavhiḁn.

‘E av ne ta tēet ne pēfḁ‘it sok a‘ferehit

Te‘ ne ut garueag ne aier‘åk ‘e matanitū ta la pō la säe, ka hat tape‘ ma ut garueag ne matḁ‘ se måür fakforo, ut garueag na ao potoa tē ne sok a‘ferehiti, ut garueag ne matḁ‘ se uḁea ne mere ma tḁnu, ma ut garueag ne hoa‘hoa‘ kākō ‘e laloag hanue ta täe la nōnō säe ma. Ut garueag ‘i ma ‘oris famӧr pure kop la sok‘åk ma a‘mah‘åk te‘ ne sal ne noh ma‘ma‘a la matḁ‘ se måür ne ‘oris famӧr garue. ‘E av ne ta tēet la sok a‘ferehit la fak se ta susunut, ruerue ne hanua, vḁl ne pik lamlam pḁu), tḁupir se te‘ ne foh ne mou se ta tē ne sok a‘ferehiti. Foh ne fū‘åk la mou se ao pot ne ta tē a‘ferehiti ne soko la purer se‘ ma mah se‘ ‘e foh ne fū‘åk hün se COVID-19 Alert System, nōnō ka la pō ma fas‘åk la famori la noh väevā.

Pā ‘es hḁiasoag?

Nōnō ka ‘äe ӧkӧk fak monē, pā ‘es ‘eu tē la ‘ā, pō ‘e ‘af‘af ne filo‘u ne ‘ou måür fak foro ma ‘on hḁiasoagat la pō se‘ ma la nā se ‘äe.

Sḁkior se ut te‘is la pō rogrog ma ‘amnåk ne mou se hḁiasoag ne ӧs se ta famorit

Sḁkior se ut te‘is la pō rogrog ma ‘amnåk ne mou se hḁiasoag ne ӧs se pesnese ma kampanē

Last updated: