Baika a uarereke mani kakawaki ibukin te iti n totoko | Vaccine basics

Te iti n totoko ibukin te COVID-19 eaki kaboaki, eaki kairoroaki itinakim iai, ao e tauraoi ibukia aomata ni kabane iaon Nutiran man te 12 te ririki ni waerake.

Nakon ana uebutiati Book My Vaccine, ke tarebonia te COVID Vaccination Healthline ni kabaea aram.

Antai ae ena anganaki te iti n totoko?

Te iti n totoko ibukin te COVID-19 eaki kaboaki, eaki kairoroaki itinakim iai, ao e tauraoi ibukia aomata ni kabane iaon Nutiran man te 12 te ririki ni waerake.
 
E aki tabe teaba bwa tera am visa ke kain ia ngkoe. Ti na aki kabonganai rongorongo ake ti karekei ibukin ana mwakuri te Immigration.
 
Antai ae e kona n itinaki n te iti n totoko ibukin te COVID-19?

N ningai ae ko kona ni itinaki iai?

Ae tia tabe ngkai ni wakina anganakia te koraki te iti n totoko ni kurubu aika aua. Ni kabane aomata i Nutirana man te 12 te ririki ni waerake a kaina te group teuana man group aika 1 nakon 4.

Te moanibwai tina katania nake a katautauaki bwa ea rangi ni kakai reke irouia te Covid-19 n aia tabo ni mwakuri. Aio ena kakerikaka kakai manga butin te aorakin tai aika ana roko ao kainan tabo.

Muina tina itinia aomata ake a rangi ni kakai mamara ke ni kona ni mate ngkana e reke irouia te virus.

Te kabanea tina itinia ni kabane aomata i Aotearoa ake 12 aia ririki ni waerake.

Te iti e aki kaboaki nakoia aomata ni kabane, n aki tabeakinaki bwa aekakira am visa ke kain ia ngkoe.

Ngkana ko kainnanoa te mwananga nako tinaniku ian te tangira aomata ke ibukin bwai aika a kakawaki ibukin te aba, tao ko kona n bubuti bwa kona moantaai ni itinaki n te iti n totoko.

Bubuti karekean moantaaim ni ititinakim n te iti n totoko

Te iti n totoko ao am mwakuri

Tera te iti n totoko ae kona aganaki

Te Pfizer ti ngaia te iti n totoko ibukin te Covid-19 are ea tia ni kariaiakaki kabonganana i Nutiran. A tia n reke i nanoni baira 10 million te dose (iti) – e tau ibukia 5 million te aomata ibukin uoua itia ake a kainnanoi ibukin katanaia raoi.

Aron mwakurin te iti n totoko e reireina ana tabo ni buaka rabwatam bwa ena kina ao ni buakana te virus.

Te iti n totoko ae te Pfizer:

  • te RNA ae ngaia te tia ua rongorongo ibukin te iti n totoko ae te (mRNA)
  • akea te virus ae e maiu iai, ke te virus are e mate ke are matu
  • e aki kona n anganiko te COVID-19
  • e aki kona n kumekume am DNA
  • akea bwai ake a reke man te man iai.

Ko na riai ni itinaki kaua 42 te bong (6 te wiki ) i muin am moan iti

Kakaea bwa e kanga ni mwakuri te iti n totoko

Kakaea bwa tera ae kona kantaningaia ngkana ko itinaki n te iti n totoko

Kakaea bwa tera ae kona kantaningaia i muin itinakim n te iti n totoko

Kakaea bwa rana muin te iti n totoko

Tanin ao mwakurin te iti n totoko

Ana rabwata Nutian ibukin tanin bwainaoraki ae te Medsafe e rinanoi taian bubuti ibukin bwaiaoraki aika a bou ni kabane ibukin kabonganaia i Nutiran ni ikotaki ma bwainaoraki n totoko.
 
Medsafe e ti anga ana kariaia ibukin te iti n totoko ngkana e kakoaua ao n onimakinna bwa:

  • ea tia n rinaoi tutuo ake a riai ibukin tanna iaon Nutiran
  • ea tia n rinanon taian tutuo ao kaetieti n te aonnaba ibukin tanna, mwakurina ao bonganana.

Te iti n totoko ae te Pfizer e rangi ni korakora ana mwakuri nakon te aomata ngkana a bane raoi itina ake uoua. Ngkana a bane raoi itim n totoko, te katautau bwa ko na aki kona n rangi ni mamara ngkana e reke iroum te aoraki.

Kakae aika a tia ni karaoaki a katereterea are 95% ke 95 te katebubua mwaitia aomata ake a tia ni bane itia aika uoua, a noraki bwa a tan ma reken kanikinaean te Covid-19.

Kakaea bwa e kanga ni mwakuri te iti n totoko

Kakaea bwa e kanga ni karaoaki ao ni kariaiakaki te iti n totoko

E aera ngkai e kakawaki bwa ena itinaki te aomata n te iti n totoko?

Ngkana ko itinaki n te iti n totoko, ko aki ti kataniniko. Ko a karaoa naba tabem teutana ni kakerikaka kaewean te COVID-19 nakoia am utu, raoraom ao am community.

E ngae n anne ao Ko bon riai naba n iri baike a riai ni karaoaki i muin itinakim n te iti n totoko

E tuai raoi n ataki bwa ko na kona n kawea te virus i muin banen raoi itim n totoko ke ko aki.

Ni buoka katanam ao katanaia am utu ao tabeman riki, ko riai n reitanako totokoan butin te COVID-19 i muin itinakim n te iti n totoko. Uringnga n:

  • Teboki kaitiaki raoi baim.
  • Bekobeko ao matie nakon manokun baim.
  • Kabongana te matike n baon te botanaomata.
  • Taua muin mwamwanangam.
  • Kamaiua te Bluetooth tracing iaon te NZ COVID Tracer app.
  • Tiku ni mwengam ao tarebonia te Healthline (0800 358 5453) ngkana ko aoraki.

Ribotini rongorongo aika aki koua ke mwakuri ni babaka ni ikawai

E rangi ni mwaiti rongorongo iaonrain ao n ana tabo te botanaomata n reitaki ibukin te iti n totoko. E kona n riao ao n kanganga atakin ae e na onimakinaki. Karekei am rorngorongo man tabo ake a onimakinaki ao tai tibwai rongorongo n aki akaka ma ti ngkana ko bon ata koauana.

Kakaean rongorongo aika a eti ao ni koaua ibukin te iti n totoko

Riki bwa te tia iti ngkoe ibukin te iti n totoko

Ti tabe ngkai ni kakaia riki tan iti ibukin te iti n totoko ibukin boutokan wakin itinakia te botanaomata

Ngkana ngkoe te tia mwakuri n te tabo ni kuakua ae koa bentin ke koa aki ngkai mwakuri n te tabo ni kukua ao ko kan anga nanom, nakon ana uebutiati te Ministry of Health ni kabaea aram.

Kabaea aram ibukin kan rikim bwa te tia iti ngkoe n te iti n totoko (external link)

Last updated: