Muin te iti n totoko ibukin te COVID-19 | Side effects of COVID-19 vaccines

Kakaei rongorongon muin te iti n totoko ao baika kona riai ni karaoi ngkana ko namakini.

Te iti n totoko ibukin te COVID-19 eaki kaboaki, eaki kairoroaki itinakim iai, ao e tauraoi ibukia aomata ni kabane iaon Nutiran man te 12 te ririki ni waerake.

Nakon ana uebutiati Book My Vaccine, ke tarebonia te COVID Vaccination Healthline ni kabaea aram.

Muin te iti n totoko aika aki toki n reke

N aekan bwainaoraki nako, tao kona namakini muina aika a bebete 1—2 te bong i muin itinakim n te iti n totoko. E rangi n tabangaki aei, ao kanikinaen are rabwatam ea kataneiaia n buakana te virus.

Muin te iti n totoko aki teiman, ao ana aki totokoa itinakim n am kauoua ni iti ke reitakinakoan kanoan am bong. Tabeua muin te iti n totoko ana kona n rota teutana am kabuti kaa, ke mwakurim ma mitin.

Muin te iti aika a aki toki n ribotinaki:

  • marakin ke tibutauan te tabo are e itinaki
  • namakinan te kua ke bon te kua are e korakora
  • te maraki n atu
  • marakin te mwatireti
  • te mariri
  • marakin te toma n rii
  • te kabuebue ae korakora
  • baurauran te tabo are e itinaki
  • te kan mumuta

Tabeua muin te iti n totoko ake a rereke riki i muin te kauoua ni iti.

Ake a burenibwai rekeia — Ministry of Health (external link)

Ngkana ko aki mweraoi, ko kona ni:

  • katoka te kunikai are e maitoro, e mwaimwai, ke te ice are e nangoanaki n te kunikai iaon te tabo are e itinaki, tai kamnna
  • motirawa ao kabatia te moi
  • kabongana te paracetamol ke ibuprofen.

N ningai ae kona kakaea iai buokam

Ngkana ko tabeaianga ke ko namakina te aki marurung i muin itinakim n te iti n totoko, taeta ma am taokita ke tabeman riki tan mwakuri n tabo ni kuakua ke tarebonia Healthline iaon 0800 358 5453.

Ngkana ko raraoma ibukin tanim, tarebonia 111. Tuangia ae ko tia ni itinaki n te iti n totoko ibukin te COVID-19 bwa aonga n tuoko raoi ao ni kaotinakoa aia reke ae e ti ibukim

Allergic reactions ke kanganga ake a kona n reke

A kona n reke kanganga aika a korakora ma a bon rangi n rianibwai rekeia.

Ngkana iai kanganga aika a korakora ake a tia n reke iroum i muin bwai n aoraki n totoko ke iti riki tabeua n tai aika a nako kaongoa am tia iti ibukin te iti n totoko ngkana ko roko n am tai ni iti.

Ngkana iai te kanganga ae e reke nakoim i muin te iti n totoko ibukin te COVID-19 ena iai te tia mwakuri man te tabo ni kukua are ena tararuaiko ao noria bwa ko raoiroi.

Ribotini kanganga aika a reke i muin te iti n totoko

Te Centre for Adverse Reactions Monitoring (CARM) te tabo are a kawakinaki rongorongon kanganga ake a reke (side effects) man bwainaoraki nako ao bwainaoraki totoko i New Zealand.

CARM e rinanoi tain rongorongro ni katebenakoi bwai ake a reke ni buoka kanakoraoan kabongan ao otanan bwainaoraki ibukia aomata. 

Ko kona n ribotini kanganga aikia boni ngkoe ngkana ko tanigiria. Ribotinan kanganga ake a reke nakoim i muin te iti n totoko ana buoka kamwaitan riki rongorongo ake a ikoikotaki n te aonnaba, ao ni katebenakoi tamnein bwai aika a riki i Nutiran ao baike ana riki ibukin aki manon te aomata

Ribotini kanganga aika a reke nakoim nakon CARM (external link)

Ribotin kakanganga aika a tia n reke i Nutiran (external link)