ဖဲနဆဲးဒီသဒၢနသးလၢကသံၣ်ဒီသဒၢ၀ံၤအလီၢ်ခံ | After your vaccination

တၢ်လၢနကတူၢ်ဘၣ်မနုၤလဲၣ် တၢ်လၢမၤစၢၤသ့မ့ၢ်မနုၤလဲၣ် တၢ်အံၤကစးထီၣ်လၢအခါဖဲလဲၣ်
တၢ်ဆါဖဲတၢ်ဆဲးဃာ်ကသံၣ်အလီၢ်, ခိၣ်သၣ်ဃံဆါဒီးတူၢ်ဘၣ်လၢ ဂံၢ်ဘါတအိၣ် ဒီးလီၤဘှံးလီၤတီၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ကသံၣ်အတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢတၢ်ညီနုၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
ပာ်လီၤတၢ်ကံးညာ်လၢအခုၣ်, အဘၣ်စီၣ်တဘ့ၣ်မ့တမ့ၢ်ထံလီၤသကၤအကိၢ်လိၣ်အဘိၣ်လၢတၢ်ဆဲးပာ်ကသံၣ်အလီၢ်လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖုၣ်ဖုၣ်ဖိတက့ၢ်.

တၢ်ဆဲးဃာ်ကသံၣ်အလီၢ်န့ၣ်တဘၣ်ဒံးဒူးမ့တမ့ၢ်စံၢ်အီၤတဂ့ၤ.
လၢ 6 တုၤ 24 နၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤ 
ယုၢ်ညၣ်ဆါ,တူၢ်ဘၣ်ဒ်သိးအိၣ်တမုာ်တလၤ, တၢ်ခုၣ်ကနိး, တၢ်ကိၢ်ထီၣ်, စုဆၢခီၣ်ဆၢဆါဒီးတၢ်သးကလဲာ်ဘၣ်တဘၣ်ကကဲထီၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ. အိၣ်ဘှံးဒီးအီထံအါအါတက့ၢ်.

အိလီၤ Paracetamol မ့တမ့ၢ် ibuprofen သ့လီၤ, လူၤပိာ်
မၤထွဲပှၤထုးထီၣ်ကသံၣ်အတၢ်နဲၣ်လီၤတဖၣ်တက့ၢ်.

ကွၢ်ဃုမၤန့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်လၢနတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အပှၤစဲၣ်နီၤဖဲနတၢ်ဆါအပနီၣ်တဖၣ်နးထီၣ်အခါတက့ၢ်.

လၢ 6 တုၤ 24 နၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤ 


ဒ်ကသံၣ်ကသီခဲလၢာ်အသိး, ကသံၣ်ဆဲးဒီသဒၢတၢ်ဆါဘၣ်တဘၣ် ကဒုးကဲထီၣ်ကသံၣ်အတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢပှၤတနီၤအဂီၢ်လီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ်ညီနုၢ်တၢ်ခီဆၢလၢအကဲထီၣ်လၢနီၢ်ခိအပူၤဒီးဒုးနဲၣ်ကသံၣ်ဆဲးဒီသဒၢတၢ်ဆါအံၤမၤတၢ်န့ၣ်လီၤ.

ကသံၣ်အတၢ်ဘၣ်ဒိတဖၣ်ညီနုၢ်န့ၣ်အစၢ်, တအိၣ်ယံာ်ယံာ်ဘၣ်ဒီးတမၤတံာ်တာ်ပာ်ကတီၢ်နၤလၢနကဆဲးနကသံၣ်ခံဖျၢၣ်တဖျၢၣ်မ့တမ့ၢ်တမၤတံာ်တာ်နၤလၢနကိးနံၤဒဲးအတၢ်မၤတဖၣ်ဘၣ်.

ကသံၣ်ဆဲးအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်ဘၣ်တဘၣ်ညီနုၢ်ကဲထီၣ်အသးဖဲနဆဲးကသံၣ်ဒီသဒၢတၢ်ဆါခံဖျၢၣ်တဖျၢၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ.

တၢ်တဖိးဒီးသွံၣ်အတၢ်ခီဆၢလၢအဒိၣ်အမုၢ်တဖၣ်ကဲထီၣ်အသးသ့သနာ်က့တနါစိၤကဲထီၣ်ဘၣ်. New Zealand အပှၤဆဲးန့ၢ်ကသံၣ်ဒီသဒၢတဖၣ်န့ၢ်ဘၣ် တၢ်သိၣ်လိလၢကရဲၣ်ကျဲၤမၤတၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ကသံၣ်ဆဲးအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတနီၤဘၣ်တဘၣ်လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်တစိၢ်တလီၢ်ကမၤဘၣ်ဒိတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လၢတၢ်ကနီၣ်သိလ့ၣ်မ့တမ့ၢ်တၢ်သူစဲးဖီကဟၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်အံၤမ့ၢ်ကဲထီၣ်အသးန့ၣ်, ၀ံသးစူၤတဲသကိးတၢ်အံၤဃုာ်ဒီးနတၢ်မၤကစၢ်တက့ၢ်.

ဖဲနမ့ၢ်လဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်ဆါအပနီၣ်လၢဘၣ်တဘၣ်ကဘၣ်ထွဲဒီး COVID-19 န့ၣ်,အဒိ,တၢ်ကူးလၢအကဲထီၣ်သီလၢတဟါမၢ်ဘၣ်, တၢ်ကိၢ်ထီၣ်, တၢ်လိၤကိၢ်, မ့တမ့ၢ်နနါနၢကွၢ်တၢ်အစိသ့မ့တမ့ၢ်နါလ့ၢ်ကွၢ်တၢ်အရီၢ်သ့အအိၣ်ဒ်ညီနုၢ်အသိးမ့ၢ်ဆီတလဲအသးအခါန့ၣ်, အိၣ်လၢဟံၣ်ဒီးမၤန့ၢ် COVID-19 အတၢ်မၤကွၢ်တက့ၢ်.

ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ထီၣ်ဒီး COVID-19 ကသံၣ်ဆဲးဒီသဒၢတၢ်ဆါအတၢ်ဘၣ် ဒိဘၣ်ထံးလၢတၢ်တမုၢ်လၢ်ပာ်တခါခါအခါန့ၣ်,ပှၤလၢအဆဲးန့ၢ် နၤဒီးကသံၣ်ဆဲးဒီသဒၢတၢ်ဆါမ့တမ့ၢ်ပှၤဟ့ၣ်နၤဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်ကြၢးပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အံၤဆူတၢ် ကွၢ်ဟုၣ်ကသံၣ်အတၢ်မၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအလီၢ်ခၢၣ်သး (Centre for Adverse Reactions Monitoring (CARM))အအိၣ် န့ၣ်လီၤ.

နပာ်ဖျါထီၣ်စ့ၢ်ကီးကသံၣ်အတၢ်မၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢတၢ်တမုၢ်လၢ်ပာ်တဖၣ်ခီဖျိတၢ်သူအ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်အလံာ်တကွီၢ်လၢအအိၣ်လၢ CARM အပှာ်ယဲၤဘျးစဲသန့အလိၤ otago.ac.nz/carm (external link)သ့စ့ၢ်ကီးလီၤ.

ဖဲနမ့ၢ်တသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဘၣ်ဃးနတၢ်ဆါအပနီၣ်တဖၣ်မ့တမ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ်နးထီၣ်န့ၣ်,ကတိၤတၢ်ဒီးန GP မ့တမ့ၢ်ကိးဘၣ် Healthline လၢ 0800 358 5453 (external link) န့ၣ်တက့ၢ်.

ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီလၢအပၢၢ်ထီၣ်သတူၢ်ကလာ်လၢအဘၣ်ထွဲဒီးနတၢ်ပူၤဖျဲးန့ၣ်ကိးဘၣ်111 (external link) ဒီးမၤလီၤတံၢ်နတဲဘၣ် အ၀ဲသ့ၣ်လၢနန့ၢ်ဆဲးဘၣ် COVID-19 အကသံၣ်ဆဲးဒီသဒၢတၢ်ဆါ အံၤလံဒီးအ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးနၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးကသ့၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကသံၣ်ဆဲးဒီသဒၢတၢ်ဆါမၤစၢၤဒီသဒၢပှၤအသးနံၣ်ခဲလၢာ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ဆူးတၢ်ဆါလၢအဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်တၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ,အဒိဒ်သိး သမူးဖိဒီးတိးကွ့တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

သမံသမိးဘၣ်လၢနၤဒီးန whānau တဖၣ်မၤန့ၢ်ကသံၣ်ဆဲးဒီသဒၢ လၢနကြၢးဆဲး၀ဲဒၣ်တဖၣ်ဒီးကတိၤတၢ်ဒီးနပှၤဟ့ၣ်နၤဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ် တက့ၢ်. လဲၤအိၣ်သကိးဘၣ် health.govt.nz/immunisation (external link) လၢတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဆူညါအဂီၢ်တက့ၢ်.

နကလိၣ်အိၣ်ခိးအစှၤကတၢၢ်ခံနွံဖဲနဆဲး COVID-19 အကသံၣ်ဆဲးဒီသဒၢတၢ်ဆါခံဖျၢၣ်တဖျၢၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံတချုးနမၤန့ၢ်ကသံၣ်ဆဲးဒီသဒၢတၢ်ဆါလၢအဂၤတဖၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.