Na revurevu ni i cula ni COVID-19 | Side effects of COVID-19 vaccines

Vakataroga mo kila na veika me baleta na revurevu ni i cula ni COVID-19, mo kila kina na ka mo cakava ke yaco vei iko.

E sega ni saumi na cula. E dui vakatau sara ga vei keda yadua na noda cula, ia e vakarautaki me baleti keda taucoko na tiko e Niu Siladi, yabaki 12 ka lako cake.

Raica e na komipiuta e na Book My Vaccine, se qiria na tabana e qarava — na COVID Vaccination Healthline, ka veivosakitaka na gauna mo cula kina.

Veika e dau yaco

Me vaka ga na veiwainimate taucoko, e na tiko na kena revurevu lalai ni oti e 1—2 na siga mai na gauna ko cula oti kina. E dau yaco oqo vakawasoma, ka i vakaraitaki ni sa vulica tiko na yagomu na sala me valuta kina na manumanu ni mate.

E sega ni dau dede sara, ka na sega ni tarova na i ka rua ni nomu cula, se na nomu qarava na veika ko dau cakava e na veisiga. Ia, e rawa ni tarova vakalekaleka ga, na nomu rawa ni draiva, se vakayagataka e so tale na ka vakamisini.

Na veika e vakaraitaki ni dau yaco vakawasoma ni oti na cula:

  • mosi se vuvuce ni vanua e cula
  • wawale se momosi na yago
  • mosi ni ulu
  • mosi ni viciko ni yago
  • batabata
  • momosi na i sema ni yago
  • katakata
  • wadadamu na vanua e cula
  • lomaloma ca.

E so tale na revurevu e dau yaco vakalevu cake ni oti na i karua ni cula.

Revurevu e sega ni dau yaco vakalevu — Minisitiri ni Bula (external link)

Kevaka ko sega ni logaloga vinaka, ko rawa ni:

  • biuta vakalekaleka ga e dua na ka batabata, i sulu suasua se pakete wai cevata, e na vanua e cula
  • cegu vakavinaka ka gunu wai vakalevu
  • gunuva na paracetamol se ibuprofen.

Na gauna mo kere veivuke kina

Kevaka ko leqataka e dua na ka me baleta na i tuvaki ni yagomu ni oti na nomu cula, tukuna vua na nomudou vuniwai ni vuvale se dua e veiqravi e na tabana ni bula, se qiria na Healthline e na 
0800 358 5453.

Kevaka ko leqataka na nomu bula, qiria na 111. Tukuna vei ratou ni ko se qai cula oti ga e na i cula ni COVID-19, me rawa ni ratou vukei iko vakavinaka.

Na veika e rawa ni lako vakaca ni oti na cula

E rawa ni bibi sara na ka e yaco ni oti na cula, ia e sega ni dau yaco vakalwasoma.

Kevaka e a lako vakaca sara vei iko, se yaco vakatotolo sara e dua na ka ni oti na nomu cula, e na dua na gauna sa oti, mo tukuna rawa vei koya e na veicula e na gauna ko la‘ki cula kina.

Ke lako vakaca vei iko na i cula ni COVID-19, e na tiko e dua vei ira na vakailesilesi ni tabana ni bula me qaravi iko me yacova ni ko ss bula vinaka.

Na kena vakaraitaki na revurevu ni i cula

Na tabana e dau dikeva na veika e lako vakaca ni oti na cula se na vakayagataki ni dua na wai ni mate e Niu Siladi raraba, e yacana na Centre for Adverse Reactions Monitoring (CARM). E tu kina na i tukutuku taucoko me baleta na veileqa e dau basika ni oti na cula, se na vakayagataki ni dua na wainimate.

E dau dikeva na CARM na veitukutuku e taura, me vukea na kena vakatulewataki na kena vakayagataki, ke i na kena soli na veiwainimate e Niu Siladi.

Kevaka ko vinakata, ko rawa ni vakaraitaka vei ratou na leqa ko sotava ni oti na nomu cula. Na nomu tukuna na revurevu ni cula vei iko, e veivuke e na kena kumuni na i tukutuku taucoko e veiyasai vuravura, ka vukea tale ga na kena kilai na veika sa yaco tiko e Niu Siladi kei na kena gadrevi me taqomaki na bula.

Mo vakaraitaka na revurevu ni nomu cula ki na CARM (external link)

Na veika e vakaraitaki me baleta na revurevu ni i cula e Niu Siladi (external link)