Bula ena Vakatagedegede 3 | Living at Level 3

Ke o batabata se vakila na ivakatakilakila ni matetaka se COVID-19, yalovinaka mo tiko ga e vale qai qirita na naba sega ni saumi ni Healthline na 0800 358 5453 se nomu vuniwai ena ivakasala ni nomu lai dikevi. Nanuma tiko ni sega ni saumi na nomu vakadikevi.

Qirita na 111 kevaka e yaco e dua na leqa tubu vakasauri.

Ena Vakatagedegede ni Qaqarauni 3 e dodonu mo:

  • Mo veiyawaki me 2 na mita mai vei ira ena taudaku ni vale, se me 1 na mita ena vanua ni cakacaka.
  • Tokara na iubi ni gusu kei na ucu kevaka:
    • ko sa yabaki 12 se sivia ka tiko ena loma ni vanua me vaka na valenivola, vale ni yau makawa maroroi kei na vale levu ka ra tu e loma e vuqa na sitoa.
    • kevaka ko dua na dau volivoli ka ko veiraici tiko kei na dua na vakailesilesi ni valenikana, otela se dua tale na vanua ni veiqaravi raraba.
    • E dredre na veiyawaki (e dina ni sega ni gadrevi, ia e vakabibitaki)
  • Nanuma vinaka na veivanua ko vakalakova vata kei ira ko raici ira. Vakayagataka na NZ COVID Tracer app na ivola ni NZ COVID tracer se vakavola na kena itukutuku.
  • Tikoga e vale kevaka ko tauvimate. Kakua ni laki vuli. Kakua ni veimaliwai ena lasa.
  • Qirita na Heathline mo veivosakitaka na nomu gauna ni vakadikevi kevaka ko vakaraitaka e so na ivakatakilakila ni COVID-19. Tiko vakatikitiki e vale kevaka ko sa vakadikevi oti ena COVID-19 me yacova ni ko sa taura na kena macala.
  • Mo tiko vakatikitiki sara ga ena gauna ga e tukuni kina vei iko.
  • Savata qai vakamamacataka vakawasoma na ligamu.

Mo kila eso tale na itukutuku me baleta:

Na vanua kei ira koni vakaitikotiko vata

Ena iVakatagedegede ni Qaqarauni 3 e dodonu mo tikoga ena loma ni nomu matavuvale ena gauna ko sega ni lako kina ki cakacaka se vuli.

Na nomu lewe ni matavuvale sa ira ko vakaitikotiko ka veitaratara vata tiko ena veisiga. E na iVakatagedegede ni Qaqarauni 3, e okati kina ko ira koni vakaitikotiko vata, kevaka e gadrevi na lewe ni vuvale voleka, ko ira e so era tiko vakatikitiki se dauniveiqaravi. E dodonu mo tovolea me lailai ga na kedra iwiliwili koni vakaitikotiko vata.

E sega ni rawa ni ko sureti ira na nomu itokani, lewe ni whanau se wekamu tale e so me ra lako yani ki na nodatou itikotiko.

Sota kei ira na itokani, lewe ni whanau se ko ira tale e so na wekamu koni sega ni vakaitikotiko vata e vale

Na soqo e so

Na soqo me tiko kina e 10 na tamata e vakatarai, ia me baleta ga na lotu ni vakamau, veibulu se somate. Na veiyawaki kei na veisala eso ni bula raraba e dodonu vakalawa me vakamuri tiko.

Mo kila eso tale na itukutuku me baleta na Vakatagedegede ni Qaqarauni 3

Na Veilakoyaki

E yalani na veilakoyaki vakaitaukei se vakabisinisi ena loma ni gauna ni Vakatagedegede ni Qaqarauni 3 kei na maliwa ni veivanua e ra kovuti vata tiko ena Vakatagedegede ni Qaqarauni 3. Na kena inaki me tarova na tete kei na veitauvi ni manumanu

E vakatarai e so na veilakoyaki ena vuku ni bisinisi me kena ivakaraitaki kevaka ko cakacaka ena dua na bisinisi se veiqaravi e dola tiko ena loma ni Vakatagedegede ni Qaqarauni 4.

E vakatarai eso na veilakoyaki vakaitaukei me lako ki na tabana ni bula, leqa tubu vakasauri, soli veiqaravi se veitokoni vua e dua e tauvimate bibi vakabalavu se veivuke ena veiqaravi vei ira na gone. 

Qarauna me tiko vei iko na ivakadinadina kevaka ko veilakoyaki e na so na yavu e vakadonui.

E rawa ni ko kerea mo kua ni wiliki ena vakatatabu kevaka e sega ni vakadonui na vu ni nomu lako. E na gadrevi me vei sotari na nomu kerekere kei na yavu e vakadonui.

Raica tale e so na itukutuku me baleta na veilakoyaki, veitosoyaki kei na kena e sega ni okati kina

Vakaukaua yago kei na ka ni veivakamarautaki

E rawa ni ko vakaukauwa yago vakataki iko se ko ira ko ni vakaitikotiko vata ena nomu itikotiko e na gauna ni iVakatagedegede ni Qaqarauni 3.

E ka bibi duadua moni taqomaki vinaka ka tiko voleka ga ena nomuni tikotiko. Lako ki na rara ko dau gade kina se rara baravi ko sega ni dau taleitaka. Cakava e so na itavi lalai me kua ni ririkotaki mo vueti se qaravi vakavuniwai.

Na qito kei na veivakamarautaki e na iVakatagedegede ni Qaqarauni 3

i Ubi ni gusu kei na ucu

E gadrevi na iubi ni gusu kei na ucu ena vuqa na vanua, okati kina na sala ni veilakoyaki ni lewenivanua raraba, lako kina na tabana ni bula, ena veisitoa lelevu ni volivoli kei na veivanua tale eso ni veiqaravi raraba.

Keitou vakayaloqaqataki iko talega mo tokara e dua na iubi ni gusu kei na ucu ka veiyawaki me 2 na mita mai vei ira tale e so e na gauna ko biubiu kina mai vale. Vakabibi kevaka e dredre mo veiyawaki kei ira tale e so. Me kena ivakaraitaki, ena gauna ko laki kauta na kakana vakarautaki me vakayagataki ena dua tale na vanua.

Mo kila na gauna cava mo tokara kina na iubi ni gusu kei na ucu

Na veitokoni ena kakana kei na itikotiko

Ke tarai iko tiko na leqa vakailavo, kakana, vakaleqai na ituvaki ni nomu vakasama kei na nomu bula, sa tiko na veivuke e vakarautaki.

Tabaka qo mo kila eso na itukutuku ni veitokoni vei ira na lewenivanua

Tabaka qo mo kila eso tale na itukutuku ni veitokoni vei ira na vakabisinisi

Vuli

E dola tu vei ira na gone sega ni yacova na yabaki 14 ka luvedra ga na itubutubu e ra lako ki cakacaka na veivanua ni vuli taumada, koronivuli ni muri vuli, koronivuli kei na vuli torocake. E sega ni dua na leqa vei ira na gone oqo me ra tiko e koronivuli kei na dua na ilala gone lailai kei na nodra qasenivuli.

Veivanua e dola raraba me ra vakacegu ka marau kina na lewenivanua

E soqo na veivanua veiqaravi raraba Qo e wili kina na vale ni wilivola, vale ni iyaya maroroi, vale ni yaloyalo, vanua ni kana, vanua ni-vakaukauwa yago, vanua ni sisili, kei na makete.

E sega ni gauna vinaka oqo me tekivu-taki tale kina e so na ka vou me rawa ni vakatubu leqa vei iko kei ira koni vakaitikotiko vata. E rawa ni ko vakacava tu e so na vei cakacaka e sega ni rawa ni vakatubu leqa sara e na vanua ko vakaitikotiko kina.

Vanua ni Cakacaka kei na Veibisinisi

E dodonu me da cakacaka taucoko mai vale kevaka e rawa ena loma ni gauna ni iVakatagedegede ni Qaqarauni 3. E na sega ni rawa ni dola na nomu bisinisi kevaka e dau yaco kina na veitaratara vakaveivolekati. E ra dola na vei bisinisi tale e so, ia e tiko e so na ka e lavaki kina. Qo e okati kina na:

  • vakamuri na ivakarau ni veiyawaki
  • me tiko e so tale na ivakarau ni tiko bulabula
  • me dau samaki ka vakasavasavataki vakawasoma na veivanua e vakayagataka na lewe levu
  • ka tiko na digidigi ni sega ni veitaratara me baleta na iyaya ko vinakata, na kena kau, veikauyaki kei na kena saumi
  • me qarauni me ra tokara na iubi ni gusu kei na ucu ko ira na veisiko yani kevaka e gadrevi me vaka kina. 

E vica walega na bisinisi e tiko kina na vanua me ra qaravi kina na volivoli, vakasaqara se bisinisi cava koya. E dodonu me ra vakamuria na bisinisi na veika e gadrevi me baleta na tabana ni bula kei na veitaqomaki, me ra taqomaki vinaka na tamata cakacaka ka vakamuria talega vakavinaka lawa me baleta na isau duadua e ra. E ra sa vakauqeti na bisinisi me ra veivosaki kei ira na tamata cakacaka me kilai kina na veika e rawa ni veivakaleqai kei na sala me levei kina

Na kena vakaukauataki me maroroi ni tukutuku kei na veiqaravi bisinisi

E tiko e so na bisinisi kei ira na vakarautaka na soqo ka dodonu vakalawa me tiko na veivanua kei na sala me maroroi na kedra itukutuku na lako yani kina. E dodonu me tiko tale e so na sala me ra vakaraitaka kina na kedra itukutuku vakabibi vei ira e ra sega ni rawa ni vakayagataka na QR Code.

Oqo e oka kina na vei vale ni kana, vale ni gunu, casino, koniseti, tikotiko ni veiqaravi vei ira na qase, tikotiko ni veiqaravi ni bula (sega ni okati kina ko ira na curu), vale ni veikoti, vakaukauwa yago, vanua ni danisi ena bogi, valenivola, valeniveilewai, itini ni matanitu vakaitikotiko kei na matanitu levu, ko ira na dau veiqaravi raraba ka tiko na nodra tabana me qaravi ira na lewenivanua.

Veisala e so ko rawa ni vakadeitaka kina na itukutuku ni nomu veisiko: 

  • kerei ira e so me ra tabaka ka vakayagataka na NZ COVID Tracer app
  • vola na kedra itukutuku na lewenivanua dau volivoli
  • vakarautaka na ivola me ra vakalewena kina na vulagi kei na dau volivoli na kedra itukutuku me ra qai biuta e dua na kato me qai dola vakamalua 
  • vakayagataka na kena ivakarau ko vakayagataka tiko me vakadeitaki kina na kedra itukutuku ko ira e ra sa vakadeitaka na nodra lako yani.

E dodonu vei ira na bisinisi me ea dau vakaraitaka ena nodra lalaga na QR Code me rawa ni ra tabaka kina na dau volivoli na kedra itukutuku.

E ra itukutuku vakaitaukei na itukutuku ni veisiko. E dodonu me ra dau kumuni, vakayagataki, maroroi, vakaraitaki se vakarusai me sala vata kei na Lawa ni Tukutuku Maroroi na Privacy Act 2020. 

Na vei-sala tale e so ni maroroi tukutuku e gadrevi sara kina vakalevu me maroroi ka taqomaki vaka vinaka.

Tabaka i ke me baleta e so tale na itukutuku maroroi kei na itukutuku me baleta na veitosoyaki ni dau volivoli vei ira na bisinisi

Na Veiqaravi ni Leqa Tubukoso e na loma ni gauna ni vei Vakatagedegede ni Qaqarauni

E veiqaravi tiko na Tabana ni Veiqaravi ena gauna ni leqa tubu vakasauri e na vei Vakatagedegede kece sara ni Qaqarauni.

Vakamuria na idusidusi ni veika me vakayacori kevaka e yaco e dua na leqa tubu vakasauri se nodra ivakasala na veiliutaki e na tabana ni veiqaravi ni leqa tubukoso. E vakaliuci na nomu taqomaki.

E na gauna ko sa taqomaki kina, qarauna ka tarova na veitauvi ni COVID-19 me vaka na tiko veiyawaki kei na tokari ni ubi gusu kei na ucu.

Kevaka e ririkotaki na nomu bula kei na nomu iyau mo dau qiria na 111 se kerea na Ovisa, Tabana ni Boko Buka se Lori ni vakalele ni tauvimate.

Mo kila na veika mo cakava ena gauna ni leqa tubukoso

Last updated: