‘Akakitekite‘anga pu‘apinga no runga i te vairākau-pāruru | Vaccine basics

Kare e tutaki i te vairākau-pāruru COVID-19, e te vai nei no tetai ua atu, i roto i Aotearoa, e 12 mata‘iti, e runga atu.

‘Ākara‘ia Book My Vaccine, me kore ra, taniuniu‘ia te COVID Vaccination Healthline no te ‘akatinamou i tetai tuātau.

Ka ‘oronga‘ia te vairākau-pāruru kia?

Kare e tutaki i te vairākau-pāruru COVID-19, e te vai nei no tetai ua atu, i roto i Aotearoa, e 12 mata‘iti, e runga atu.
 
Kare e manamanatā, noātu to‘ou turanga visa, me kore ra, to‘ou turanga basileia. Kare tetai ua atu ‘akakitekite‘anga ka ko‘iko‘i matou, e ta‘anga‘anga‘ia no te immigration.
 
Ko‘ai ka ‘akatika‘ia kia pātia‘ia ki te vairākau-pāruru COVID-19?

‘Ā‘ea koe e pātia‘ia ei ki te vairākau-pāruru?

Te ‘o‘ora atu nei matou i te pātia‘anga vairākau-pāruru, na roto i tetai au takai‘anga. Tei roto te katoatoa i Aotearoa, mei te mata‘iti 12 e tere atu, i te 1 o te au pupu pātia‘anga vairākau-pāruru e 4.

Ka pāruru matou na mua, i te aronga, tei tāmanako‘ia e, ka tū‘ia i te COVID-19, i roto i ta ratou ngā‘i ‘anga‘anga. Ka ‘akatopa mai teia i te ‘irinaki‘anga, kia kore e toto‘a‘ia, e kia kore e rā‘ui‘ia, i roto i te au tuātau ki mua.

Ka āru mai te pātia‘anga ki te vairākau-pāruru, te aronga e ‘irinaki‘ia nei e, ka kino atu te maki, me kore ra, ka mate, me tū‘ia e te manumanu.

I te tā‘openga i reira, ka pātia matou i te toenga o te tangata, i roto i Aotearoa, e 12 mata‘iti, e tere atu, ki te vairākau-pāruru.

Kare e tutaki i te vairākau-pāruru no tetai ua atu, noātu to‘ou turanga visa, me kore ra, to‘ou turanga basileia.

Me te anoano ra koe i te teretere atu ki te enua i tai, no runga i tetai manamanatā/tumatetenga, me kore ra, no tetai mea pu‘apinga ki te basileia, ka rauka pa‘a iākoe i te pati atu, kia pātia vave ia koe.

Te pati‘anga atu, no tetai pātia‘anga vave, kite vairākau-pāruru

Te vairākau-pāruru, e ta‘au ‘anga‘anga-moni

Te vairākau-pāruru, ka pātia‘ia koe

Ko te vairākau-pāruru Pfizer, ua rāi te vairākau-pāruru COVID-19, tei ‘akatika‘ia, kia tā‘anga‘anga‘ia i roto i Aotearoa. Kua rauka pāpū mai ia matou, e 10 mirioni pātia‘anga– ka rava no te 5 mirioni tangata, kia pātia‘ia ki nga pātia‘anga e 2, e anoano‘ia ra i te pāruru ia ratou.

E ‘anga‘anga ana te vairākau-pāruru, na roto i te ‘āpi‘i‘anga i te au va‘e‘au i roto i to‘ou kopapa, i te kite, e te tamaki atu i te manumanu.

Te vairākau-pāruru Pfizer:

  • e vairākau-pāruru kave i te RNA (mRNA)
  • kare ua atu e manumanu ora, me kore ra, e manumanu mate, me kore ra, e manumanu kua tāmate‘ia, i roto iāia.
  • kare e ‘ōronga atu i te COVID-19 kia koe
  • kare e tāmanamanatā i to‘ou DNA
  • kare ua atu tetai mānga toto kē i roto iāia. 

Ka anoano‘ia koe, kia pātia‘ia ki te rua, o to‘ou pātia‘anga vairākau-pāruru i va‘o ua ake i te 42 rā (6 epetoma) i muri ake i te pātia‘anga mua.

Te ‘anga‘anga ta te vairākau-pāruru ka rave

Ea‘a te ka tupu, me pātia‘ia koe ki te vairākau-pāruru

Ea‘a te ka tupu, i muri ake i to‘ou pātia‘ia‘anga ki te vairākau-pāruru

Te au manatā e tāmanako‘ia ana e, ka tupu no runga i te vairākau-pāruru

Te turanga pōnuiā‘au, e te pu‘apinga o te vairākau-pāruru

E vāito ana te aronga ‘akavā i te turanga pōnuiā‘au o te au vairākau o Aotearoa, te Medsafe i te au pati‘anga katoatoa no te au vairākau ‘ōu. Tei roto i teia, te au vairākau-pāruru.
 
Kia ‘akatika te Medsafe i tetai vairākau-pāruru, kia ta‘anga‘anga‘ia ki roto i Aotearoa, kia ‘irinaki meitaki ratou e, kia:

  • tau ki te au ‘ākavā‘anga, o te turanga pōnuiā‘au i roto i Aotearoa
  • tau ki te au ‘irinaki‘anga o teianei ao, no runga i te turanga pōnuiā‘au, pu‘apinga, e te mātūtū.

Ka pu‘apinga tikāi te vairākau-pāruru Pfizer, me pātia‘ia te tangata ki nga pātia‘anga, e rua. Me kua pātia‘ia koe ki nga pātia‘anga vairākau-pāruru e rua, kare pa‘a koe e tū‘ia e tetai maki kino.

Te ‘akakite mai nei te au kimikimi‘anga kite e, kua pāruru‘ia mei te 95% o te tangata tei pātia‘ia ki nga pātia‘anga e rua ki te vairākau-pāruru, mei te tū‘anga i te au ‘akairo-maki COVID-19.

Te ‘anga‘anga ta te vairākau-pāruru ka rave

Kimi‘ia i ‘akape‘ea te ma‘ani‘ia‘anga, e te ‘akatika‘ia‘anga, te vairākau-pāruru

Te pu‘apinga i te pātia‘anga vairākau-pāruru

Kare e ko koe anake ua ta‘au e pāruru ra, me pātia‘ia koe ki te vairākau-pāruru. Te rave katoa ra koe i ta‘au ‘apainga, i te ‘akatopa‘anga mai i te ‘ōronga‘anga atu i te COVID-19, ki to‘ou kōputangata, au taeake, e te ‘oire tangata.

Ka anoano‘ia rāi koe, kia āru i te au rāvenga pu‘apinga rava atu, i muri ake i to‘ou pātia‘ia‘anga ki te vairākau-pāruru

Poto roa te tuātau, e kite ei tatou, me ka ‘ōronga atu koe i te manumanu ki tetai atu, me oti meitaki to‘ou pātia‘anga pāruru e rua.

I te tauturu, i te pāruru iākoe ‘uā‘orāi, e tetai atu, ka anoano‘ia koe kia tauturu i te pāruru, i te toto‘a‘anga o te COVID-19, i muri ake i to‘ou pātia‘anga vairākau-pāruru e rua. ‘Akamā‘ara i te:

  • ‘Ōrei meitaki i to‘ou rima
  • Mare e te mareti‘a ki roto i to‘ou po‘o rima
  • ‘Ā‘aona‘ia tetai tāpokimata i runga i te pere‘ō ‘oire.
  • Tāmou‘ia te au ngā‘i, i ‘aere ana koe
  • Pata‘ia kia ‘anga‘anga te Bluetooth tracing i roto i ta‘au NZ COVID Tracer app.
  • No‘o ki te kainga ma te tāniuniu atu i te Healthline (0800 358 5453), me e maki koe

Ripōti‘ia te ‘akakitekite‘anga taukore no runga i te vairākau-pāruru, me kore ra, te au pikipikika‘a‘anga

Ra‘ira‘i ua atu te ‘akakitekite‘anga i runga i te ‘ātuitui roro uira, e te ‘ātuitui karere ‘oire, no runga i te au vairākau-pāruru. Ka manatā rāi, e te ngatā i te kite, i te mea ka rauka iākoe i te ‘irinaki. ‘Akapāpū meitaki e, no ko ta‘au ‘akakitekite‘anga i te ngā‘i ka rauka iākoe i te irinaki, ma te kore, e ‘o‘ora atu i tetai ua atu ki va‘o, kia pāpū rava iākoe e, e ‘apinga tika tikāi.

Te kimi‘anga i te au ‘akakitekite‘anga ‘irinaki‘ia kia kore e pikika‘a‘ia

‘Akariro‘ia koe ei tangata pātia

Te inangaro nei matou i tetai atu aronga pātia, i te turu i te ‘o‘ora‘anga atu i te pātia‘anga vairākau-pāruru.

Me e tangata rapakau maki koe, kua ‘akangāro‘i, me kore ra, kare koe e ‘anga‘anga aka‘ōu ana ki roto i te turanga rapakau maki, e ka inangaro koe i te tauturu, ‘ākara‘ia te kupenga uira a te Marae Ora, i te rētita i to‘ou inangaro.

Retita‘ia to‘ou inangaro, kia riro mai ei tangata pātia vairākau-pāruru (external link)

Last updated: